Afro revival

afro revival

Is er sprake van een revival van Afrikaanse muziek in de westerse pop-scene? In de dance-scene is al langer een duidelijke invloed van afrofunk te merken, alsmede stijlen als Azonto, Kudoro, Soukous, Hiplife, etc. In Rotterdam zijn er speciale Afrikaanse dansavonden, die echt niet alleen door Afrikanen bezocht worden, en in Amsterdam zal het niet anders zijn.
Maar ook lijken artiesten die zich op Afrikaanse roots baseren steeds meer voet aan de grond te krijgen. En daarnaast is er nog een andere interessante beweging gaande: (kleine) platenlabeltjes uit New-York, LondenFrankfurt of Parijs, die zich toeleggen op het herontdekken en opnieuw uitgeven van Afrikaanse muziek uit m.n. de jaren `70.

Afrojazz, Afrofunk en Afrodisco

De jaren `70 waren een absolute bloeiperiode. Met een eenvoudige tape-recorder en mengpaneel kon iedereen een studio beginnen en met een eenvoudige platenpers kon je je eigen vinyl maken. Desnoods werden niet meer gebruikte platen simpelweg omgesmolten, bij gebrek aan nieuw vinyl. Dat werd dan ook door heel Afrika gedaan en dat leverde artiesten van het formaat Fela Kuti op, die iedereen wel kent, maar ook waren er legio minder bekende groepen en bandjes. Als bronmateriaal hadden deze artiesten vaak niet meer dan 1 of twee platen van b.v. James Brown, vandaar dat je de invloed van Brown (die zelf weer geïnspireerd was door Afrikaanse muziek) duidelijk terug bij vele van hen. Maar ook de traditionele Afrikaanse stijlen, en dat maakt de crossovers vaak zo interessant.

Natuurlijk zat er veel kaf tussen het koren, en ook de opnametechnieken waren niet altijd even goed. Daarbij is veel vinyl verloren gegaan, en om te begrijpen waarom hoef je maar de eerste de beste platenzaak in een Afrikaans land binnen te lopen: de platen liggen vaak schots en scheef door elkaar, onder een dikke laag stof, en de zon doet het vinyl ook al niet veel goed. Vind je dan eens iets bijzonders tussen dat enorme aanbod, dan is het meestal nauwelijks af te spelen, en zit er weinig anders op dan op zoek te gaan naar de brontapes. En dat doen die scouts uit New-York of Parijs dan ook: het is een tijdrovend, ingewikkeld en schier onmogelijk klusje, en je moet dan ook een heel grote passie hebben om dat te doen; rijk zul je er ook niet van worden, want dan een eventuele heruitgave worden wereldwijd misschien 2000 exemplaren verkocht, daar kunnen dit soort labels in principe niet van leven. Des te geweldiger dat het toch gebeurd, en dat levert prachtige geremasterde heruitgaven en even zo mooie verhalen op van groepen/artiesten als Orchestre Poly-rythmo de Cotonou, Orchestre Super Borgou De Parakou, The Funkees, Marijata, King Sunny Adé, Ebo Taylor of William Onyeabor.

Moderne muziek met Afrikaanse roots

Naast de revival van 70’s afrofunk op vinyl (wat toch vooral voor dj’s en verzamelaars is) zijn er ook allerlei nieuwe groepen en artiesten die op Afrikaanse roots gebaseerde muziek maken.
Eerder dit jaar schreef ik al over Fatoumata Diawara en vorig jaar eindigde Bassekou Kouyate in de jaarlijst van Wim. Ook aan Tinariwen hebben we hier aandacht besteedt. Het Duitse Glitterhouse is een uitstekend label, die onder het sublabel Glitterbeat met name uit Mali afkomstige muziek uitbrengen (Tamikrest, Dirtmusic, Samba Touré).

King Ayisoba (Modern Ghanaians) moet zeker nog genoemd worden, alsmede Toumani Diabaté, die onlangs met zijn zoon Sidiki samen een plaat uitbracht, en die het wel eens hoog zou kunnen schoppen in jaarlijstjes van liefhebbers. In september staat de Franse groep Vaudou Game in Rotown (wat ongetwijfeld een memorabel concert gaat worden) en in oktober kun je naar Grounds voor de in Barcelona woonachtige, maar uit de Sahara afkomstige singer/songwriter Aziza Brahim.

Invloeden op westerse muzikanten

Daarnaast zijn er natuurlijk westerse artiesten die zich laten beïnvloeden door of sympathie hebben voor Afrikaanse muziek. In het verleden had je natuurlijk Sting en Peter Gabriel, vandaag de dag is Damon Albarn (zanger van Blur) een grote naam, als ook Talking Heads genie David Byrne, die ook initiator is van het eerder aangehaalde label Lukabop. Chris Eckman (Walkabouts) en Hugo Race (Bad Seeds) zijn voorbeelden van westerse artiesten die veel samenwerken met Afrikaanse musici (zie het eerder aangehaalde Glitterbeat label).

Dit artikel is bedoeld als een introductie, om je – wanneer je nog relatief onbekend bent met deze muziek – je enigszins wegwijs te maken; het is niet een uitputtend archief. Eventuele aanvullingen, verwante tips etc. zijn van harte welkom in de comments. Laten we elkaar helpen om meer te ontdekken van al die prachtige muziek die er in de wereld is.

Voor wie nog veel hongeriger is om alles over Afrikaanse muziek te weten te komen, ga er eens goed voor zitten en lees deze long-read van Pitchfork.

Een gedachte over “Afro revival

Reacties zijn gesloten.