Recensie: Herrek – A M

herrek amHet was nog donker, toen in de vroege morgen van de twee en twintigste december 1946 in onze stad op de eerste verdieping van het huis Schilderskade 66, de held van deze geschiedenis, Frits van Egters, ontwaakte. Hij keek op zijn lichtgevend horloge, dat aan een spijker hing. ‘Kwart voor zes’, mompelde hij, ‘het is nog nacht.’ Hij wreef zich in het gezicht. ‘Wat een ellendige droom’, dacht hij, ‘waar ging het over?’ Langzaam kon hij zich de inhoud te binnen brengen.

Uit: Gerard Reve, De Avonden

Afgelopen nacht lag ik wakker. Mijn digitale wekker wees kwart over één aan. Op de radio hoorde ik Gerard Reve het begin van zijn roman De Avonden voorlezen, met zijn kenmerkende diep sonore stem. Het was een oude opname uit 1991. Ik heb die roman meermalen gelezen, omdat het m.i. één van de allerbeste romans uit ons Nederlands taalgebied is. Het is een ontroerend, tragikomisch en ontregelend boek, waarin dromen geen onbelangrijke rol spelen. Dat wijst dat begin al duidelijk uit.
Daaraan moest ik denken, geliefde luistervrienden, toen ik de volgende dag deze recensie over A M van Herrek begon te schrijven. De titel van deze ep (AM = ante merideum, oftewel voor de middag), deze titel dekt op meerdere manieren de lading. De vijf liedjes werden namelijk gemaakt na twaalven, in de stilte van de nacht. De luisteraar wordt ook geadviseerd om op ditzelfde tijdstip er naar te luisteren. Inhoudelijk zijn de liedjes ook ontstaan aan de hand van herinneringen aan de nacht – in slapende, wakende en dromende zin. Je zou dit plaatje dus met recht Herreks Eine kleine Nachtmusik mogen noemen…

herrekHerrek is de band van en rond Gerrit van der Scheer. Begin vorig jaar kwamen zij met het fantastische Waktu Dulu. Hierop werd teruggegrepen op de jeugd van Gerrit op Papoea (Indonesië). Het leidde tot een prachtalbum vol indringende slowcorefolk, dat op een bepaalde manier exotisch aandeed en soms ook extatisch werd.
A M is een stuk introspectiever. Dat is ook muzikaal terug te horen. Weg zijn de referenties naar Talking Heads en de latere indie-scene uit Brooklyn (New York). Het tempo is nog trager en de sound is een stuk kaler en meer akoestisch. Hierdoor krijgt de stem van Van der Scheer nog meer nadruk en dat is geen straf. Integendeel, de zanger/gitarist heeft namelijk een warme stem, die hij soms nog lager laat zingen. In het openingsnummer Fading Waves zoekt hij al direct de bodem van zijn bereik. Het past wonderwel bij die intrigerende tekst:

I’ve send you to a place that’s called the fading wave 
And I told you this is not my fault 
Did I ? 
I’ve seen you in a truck and the truck is called ‘The Holy Ride’ 
And I told you to step out of it 
Didn’t I ?

De stem van partner Ilse Hamelink voegt hierna zich er naadloos bij, als de dauw bij de late nacht en de vroege morgen.
De resterende vier liedjes zijn stuk voor stuk pareltjes; of moet ik zeggen: glimwormpjes in de nacht?
The Roof begint met een tokkelende akoestische gitaar waaroverheen Van der Scheer een prachtige zangmelodie legt. De drums, bas en fraaie synthlijn blinken niet uit in ingewikkeldheid, maar elke klap of aanslag is waarlijk raak.
Herrek live 3Waking kent een vergelijkbaar begin: een akoestische gitaar en Van der Scheer warme stem. Later vallen andere instrumenten bij en schiet er even een donderslag door de donkere nacht. ‘The morning came’ luidt dan de tekst. Van zulke vondsten houd ik! De morgen heeft hier trouwens geen goud in de mond, want er wordt opgezien tegen de dag. Het gevoel van onbestemdheid wordt mooi verwoord. Het liefst zou men als een vogel wegvliegen, maar die optie is er niet.
In Waste zit de grootste schoonheid in de staart. Sowieso kent het nummer een fraaie meanderende opbouw. Maar dan die synthesizertonen die, diep verscholen, zich langzaam naar boven wurmen – terwijl Van der Scheer en Hamelink als een mantra zingen We reflect the night-time – ze raken mij recht in de ziel.
Over fraaie synthesizertonen gesproken… Daarmee begint ook het slotnummer Flood (als enige trouwens; de rest van de liedjes kent allemaal een gitaarintro). De tonen lijken hier uit dezelfde diepte te komen als De Profundis van Psalm 130. De tekst is niet minder aangrijpend. Het lijkt wel een angstdroom:

We couldn’t hold, water came in ooh 
I couldn’t fight, soldiers came in ooh
with giant ships, over the mountains

De nacht is niet altijd fijn. Dat is duidelijk. Niet voor niets klinkt in die genoemde Psalm 130 de roep: ‘De morgen, ach wanneer?’ Tegelijk is de nacht ook de tijd voor verstilling, bezinning en overweging. Dat alles biedt dit kleinood van Herrek genoeg.
Waktu Dulu haalde de top 5 in mijn jaarlijst van 2013. A M kwam in december uit. In die maand heb ik niet veel nieuwe albums beluisterd. A M bleef dus een tijdje liggen. Maar nu het ter hand is genomen, zal het met regelmaat in 2014 in mijn speler terechtkomen. Met voorkeur in de kleine uurtjes…