on the threshold of beauty

`on the threshold of beauty science and art collaborate’ – Edgard Varèse

on the threshold of beautyKijk, dat is natuurlijk leuk en aardig, dat de dance-wereld tegenwoordig gedomineerd wordt door Nederlandse dj’s (Tiesto, van Buuren, Afrojack, Hardwell), maar wat die jongens met hun dure sportwagens, privéjets en mobiele harde schijven doen is in de verste verte niet meer te vergelijken met en zeker niet zo avontuurlijk als wat de eerste pioniers van de electronische muziek ooit deden. Ik weet niet of je het weet, maar electronische muziek is niet iets van de laatste tien a twintig jaar, maar was er al ver voor de jaren `50 van de vorige eeuw, eigenlijk al vanaf het moment dat er electronische apparaten en meetapparatuur werden gemaakt.

Kees TazelaarKees Tazelaar houdt zich sinds de jaren `80 professioneel met electronische muziek bezig. Hij heeft gestudeerd aan het instituut voor Sonology in Utrecht (jazeker, dat bestaat), waar hij sinds 2006 ook de scepter zwaait. Als hoogleraar heeft hij er les in gegeven aan diverse universiteiten, ook in het buitenland. En hij is natuurlijk ook zelf componist.

De laatste tien jaar heeft Tazelaar (ondermeer) besteed aan een diepgaande studie naar de oorsprong van de electronische muziek, meer in het bijzonder in Nederland, en specifiek: gekoppeld aan het natuurkundig laboratorium (kortweg Natlab) van Philips. De resultaten van zijn onderzoek hebben zijn neerslag gevonden in het lijvige werk `On the threshold of beauty‘ (ondertitel: Philips and the origins of electronic music in the netherlands 1925-1965). Bezoek eens de website die bij het boek hoort, je kunt daar nl. ook een aantal interessante geluidsfragmenten beluisteren (onmisbaar bij een werk als dit ).

De presentatie van het boek vond deze week plaats in het Rotterdamse underground-centrum WORM. Daarbij toonde Kees onder andere het onderstaande filmpje, over het Natlab. Het is een prachtige filmpje dat een leuk inkijkje geeft in hoe het er daar toen aan toeging. Natlab-Kid-Baltan-021De gortdroge wetenschappers (o.a.Tom Dissevelt) die aan het woord zijn maken het best een grappig filmpje. Maar wat bij mij vooral bleef hangen: wat moet dat een bijzondere tijd geweest zijn, waarin het zoveel moeite kostte om de eerste schreden te zetten op een ongewis pad; en dat in vergelijking met het gemak waarmee tegenwoordig met een draai aan een knop of een klik met een muis hele effectenbakken worden opgeroepen. Het zijn compleet tegengestelde werelden, de vroege electronica pioniers en de huidige dance-dj’s, die m.i. ook maar weinig met elkaar te maken hebben. Maar de experimenten van deze heren, in lang vervlogen tijden, zijn wel van grote invloed geweest. Het is mooi dat dat bijzondere verhaal eens onder het stof vandaan gehaald wordt. Bedankt Kees Tazelaar.

Advertenties

8 gedachtes over “on the threshold of beauty

  1. Ha: pre-Kraftwerk dit! Fantastisch natuurlijk, maar de eerlijkheid gebiedt wel te zeggen, dat ik dit niet zo snel zal draaien… Maar het is een mooi verhaal, Peter!

    • dit is ook geen muziek om naar te luisteren. maar het is wel geschiedenis waar je kennis van moet nemen, zeker als je van electronische muziek houdt…

      • Mee eens! Werkelijk fascinerend: al die losse apparaten en dat gepriegel met die opnameband!

  2. Geweldig, ik moet denken aan een maat van mij in Gouda/Rotterdam. Ruben de Haan die prutste ook graag met apparaten. Hij had ooit een keer 10 cassettedecks aan elkaar gekoppeld en zetten die allemaal open met de rec knop aan een dan met de volume knoppen van de laatste kon hij de ruis als een soort drone bedienen.

  3. Geweldig om hier eens aandacht aan te besteden!

    Er is ook een fraai – ik meen 5 cd’s tellend – overzicht van al die pionierende bands van weleer. Dick Raaijmakers, ofwel Kid Baltan (omdraaiing van Dik en Natlab), enige cdbox “The Complete Tape Music” is overigens zeer de moeite waard. Overigens is ook Edgar Varèse’s “The Complete Works” een aanrader. Beide gaan verder dan enkel laboratoriumgeluiden te presenteren. En daarmee wel muziek om naar te luisteren, ook al zit je op het snijvlak van muziek en laboratoriumtesten. Ook de sterke elektro-akoestische/musique concrète scene uit Canada is schatplichtig aan deze mannen (en een enkele vrouw).
    In die ontwikkeling van de elektronische muziek is het Amsterdamse STEIM ook heel belangrijk geweest (hadden ook als eerste in NL internet); nog altijd komen hier artiesten vanuit de hele wereld om aan bijzondere elektronica te werken dan wel unieke software te programmeren.

    Mochten mensen nieuwsgierig zijn, dan wil ik anders best e.e.a. uploaden….of eerst presenteren op de nieuwe Mousique-avond.

  4. Ik ben momenteel “Popular Electronics” (4cdbox + 7 boekwerken) aan het draaien en er valt genoeg te beleven om wel gewoon op te zetten. Je begeeft je in een bevreemdend universum. Daarnaast is het fascinerend om te horen hier de blauwdrukken worden gepresenteerd van de muziek die vele jaren erna pas populair gaat worden. Je moet het echt meer als een geschiedkundig werk “lezen” dan dat je een gewone cd opzet…

    • en dan nog iets: tussen de experimenten en non-geluid duiken dan ineens heel mooie stukken op die veel meer impact hebben dan muziek die enkel schoonheid bevat….het is spannender ofzo

Reacties zijn gesloten.