Listener – time is a machine

listener albumcoverEr zijn van die bands, waar mensen in je omgeving bijzonder enthousiast over zijn, maar zelf ken je ze amper. Zo’n band was Listener voor mij. Ik had wel eens een enkel ‘Luisteraarsliedje’ op YouTube gehoord, maar daar was het bij gebleven. Totdat ze begin deze week in Leiden op de planken stonden. De entreeprijs was zo belachelijk laag dat ik me erheen spoedde (samen met Mousique-maat Daan). Het werd een behoorlijk overdonderend concert en omdat ik de kwaadste niet ben, schafte ik hun laatste drie albums aan (de niet al te hoge prijs speelde hierbij ook geen geringe rol). Intussen kan ik niet meer zeggen dat ik de band amper ken, want ik zag en hoorde ze in levende lijve én hun muziek komt intussen met vaste regelmaat uit mijn speakers.

Listener was in aanvang een hiphop-act van één persoon: Dan Smith. Al naar gelang de tijd vorderde kreeg Smith steeds meer behoefte aan bandleden om zich heen. Hij liet de elektronische beats en draaitafels voor wat ze waren en vroeg ene Christin Nelson om te komen drummen. Gelukkig kon deze ook nog behoorlijk gitaar en bas spelen. Deze samenwerking leidde tot Return to Struggleville (2007). Hier kun je de hiphop-achtergrond nog wel goed horen: in de ritmes én de manier waarop Smith rapt. Op het vervolg Wooden Heart (2010) is de hiphop zo goed als verdwenen. Het muzikale bad waarin de spoken word is gedompeld, is traditioneler: folk, country en rock. Listener zelf noemt hun muziek ‘Talk Music’. De nadruk ligt inderdaad op het gesproken woord, dat Dan Smith op gepassioneerde wijze over de muzikale onderlaag heenwerpt. Daarbij pakt Smith ook regelmatig de trompet, die hij niet onverdienstelijk bespeelt.
listener bandfotoNa Wooden Heart komt er een derde bandlid bij: Kris Rochelle. Hij neemt de drumsticks over van Christin Nelson, die de gitarist wordt. Dan Smith zelf neemt de basgitaar ter hand. Althans, zo was de rolverdeling toen ik ze live zag, maar met name Nelson en Smith blijken overweg te kunnen met diverse instrumenten.

Sinds juni j.l. ligt dus Time is a Machine in de schappen. Als je Return to Struggleville de ‘hiphopplaat’ noemt en Wooden Heart de ‘countryplaat’, dan is Time is a Machine de ‘rockplaat’ geworden. Dan doel ik wel op de rockmuziek in de brede zin des woords. Het openingsnummer Eyes to the Ground for Change begint bijvoorbeeld met een heerlijk gitaarintro, dat uitmondt in een fijne surfriff. Al snel komt spraakwaterval Smith eroverheen met zijn licht maniakale stem – op de één of andere manier moet ik regelmatig aan Isaac Brock van Modest Mouse denken.
Smith is een woordkunstenaar, die mooie beelden oproept, maar ook uitmunt in van die kleine zinnetjes, die blijven hangen. Neem het zinnetje Good news first to numb the pain, dat Smith bijna uitschreeuwt in Good News First. Sowieso heeft dit nummer een heerlijke flow (oeps, gebruik ik toch een echte hiphopterm!).

Listener dendert niet alleen maar door, maar weet ook rust te creëren. Not Today is daar een mooi voorbeeld van. Hier blijkt Nelson ook een gitarist te zijn, die met veel gevoel zijn snaren weet te beroeren. Ingehouden en ingetogen legt hij een mooie vloer aan, met de nodige kieren tussen de planken. Na twee en halve minuut vallen de drums van Rochelle in en stort Nelson het nodige beton tussen de genoemde kieren. Maar al snel laat hij zijn gitaar toch weer zingen. Het lijkt alsof Smith ook dermate onder de indruk is dan hij uit pure bewondering zijn mond houdt. Fraai gedaan dit!
Ook Tornadoes kent een fraaie opbouw en gevoelslaag. En ook hier weer zo’n mooi, tot nadenken stemmend, zinnetje: We are homeless in our houses.
In I Think It’s Called Survival verkent Listener een ander spectrum van de rockmuziek: de punk en zelfs de hardcore. Smith spuwt zijn tekst werkelijk in de microfoon en de rest is niet minder heftig.
Everything Sleeps is wat subtieler. Het begint met een fraaie hoopvolle tekst:

We can’t change our world with more of the same of this (with words we’ve made up) it matters how we live. And even darkness has to sleep, or take its turn, in the sky. This is it? But everyone can see this, and that sounds like a dream I’d like to make one day, but sacrifices must be made. We are all bold and we all fade. Until there’s no soil left to sow.

listener liveHier horen we ook wat postrockinvloeden: in de mooie gitaarlijnen en in de afwisseling van hard/zacht.
In There are Wrecking Balls Inside Us tovert Smith weer van die mooie beelden uit zijn pen. Bovendien is het ook zo verrekte eerlijk. Hij schildert zichzelf en anderen niet mooier af dan ze zijn. Ik houd daarvan:

There are wrecking balls inside our hearts inside our tongues and they are moving. They’re swinging in our thoughts and fists, and they’re smashing us together, but that’s how we’ll make it through. We’ll use our hands and legs and guts and chains and turn the ground with shovels and dig up old roots. Unforgiven mistakes our parents made that maybe we’ll make too. Build a fire and hammer out everything that we’ve obeyed, and make a plow to dig us through.

Warempel horen we hier de trompet ook weer even terug. Wederom een erg mooi nummer.
Dat geldt zeker ook voor het slotnummer It Will All Happen The Way It Should. Dat klinkt sterk naar de slowcore van Low en Pedro the Lion (van de laatste band speelt Listener live ook wel eens een liedje). Nu zijn de liedjes van deze bands vaak aardedonker, maar Listener ziet juist licht aan het eind van de tunnel. In aangrijpende metaforen wordt er gewezen op een uitweg in uitzichtloze situaties. Halverwege maakt de slowcore plaats voor een vorm van Mogwaiaanse postrock: de gitaar klinkt laag, zwaar en slepend. Live mondde dit nummer zelfs uit in een uitbarsting van noise. Hier bij de albumversie schakelt men weer terug naar de slowcore. Uw recensent kennende, zult u wel kunnen raden waar zijn voorkeur ligt… De rest van Huize Van den Berg denkt daar anders over…

Hoe dan ook: ik ben blij intussen tot de Luisterschare van deze band te behoren!

6 gedachtes over “Listener – time is a machine

  1. Goede bespreking, Kees! Moedigt mij weer aan om naar Listener te gaan luisteren. Ben wel benieuwd naar de meer hiphopkant. Op Spotify staat ook een album ‘Whispermoon’ van Listener. Daar klinkt het nog echt als hiphop.

    • Dank!
      Aha, die ‘Fluistermaan’ gaan we dan eens even checken. Dat is vast nog een album toen Dan Smith in z’n eentje Listener vormde.

      • ‘Whispermoon’ intussen beluisterd. Inderdaad: echt hiphop. Zoonlief kwam toevallig binnenlopen en vond het goed klinken. Dat zegt wel iets. Het is ook veel meer laidback dan het veel maniakalere huidige werk. Maar dat grijpt me wel meer bij de kladden door een soort onontkoombaarheid die ik op ‘Whispermoon’ mis…

  2. Listener is een unieke en veelzijdige artiest/band, heb ze ooit wel eens live gezien in de begintijd toen het nog een ruwe diamant was. dit klinkt heel anders.

  3. kom net terug van hun laatste concert in europa, in dordt. erg onder de indruk: de ruwe diamant die.ikbpakweg 6 jaar geleden leerde kennen is uitgegroeid tot een verpletterend prachtig kristal…

    • Je was zo onder de indruk, dat je gelijk maar een ander account hebt aangemaakt?😉
      Ja, Daan en ik hadden dezelfde verpletterende ervaring… Hoewel ik m.n. die laatste twee albums ook erg goed vind.

Reacties zijn gesloten.