Concertverslag: Gert Vlok Nel (LantarenVenster Rotterdam, 20 juni 2013)

lantaren_vensterErgens te laat komen, vind ik heel vervelend – zowel van anderen als van mijzelf -, dus daarom was ik ruim op tijd in Lantaren/Venster. Terwijl ik de smaak van de koffie testte in de foyer, was de dj wat plaatjes aan het draaien. De beste man was niet al te jong meer en ook zijn muzikale keus was ietwat bedaagd: stemmige jazz, wereldmuziek en folk. Het publiek voor het concert van Gert Vlok Nel druppelde intussen binnen. Ik schat dat de gemiddelde leeftijd boven de zestig was. Ik voelde mij opeens weer jong(en dat is nooit verkeerd!). Ik kom op de leeftijd van het publiek trouwens nog terug…

Bijna klokslag half negen kwam Gert Vlok Nel met zijn gitaar het podium op. Tussen twee haakjes: het is een zegen als artiesten gewoon op tijd beginnen i.p.v. ons nodeloos laten wachten. Hij werd vergezeld door Schalk Joubert, die een bas om de nek had. De beste man produceerde ook het laatste album van Gert Vlok Nel, Onherroeplik (2012) en deed dat op fraaie wijze.
Zonder verdere aankondiging zette GVN Nijmegen deur my trane in. Dit fraaie liedje switcht tekstueel prachtig tussen Zuid-Afrika en het Nederlandse Nijmegen. Direct bleek ook dat Joubert veel meer op z’n bas deed dan wat loopjes ploppen. Wat hij uit zijn bas toverde, was van een grote kundigheid en lyriek. Vooral in de hoge tonen klonken de dikke snaren prachtig.
Het aardige was ook dat de teksten – gezongen in het Afrikaans en voor de gemiddelde Nederlander toch lastig te volgen – op een scherm in vertaling te lezen waren. Dat klinkt wat oubollig, maar het vergrootte juist de poëtische zeggingskracht van de teksten van GVN. De man is tenslotte ook dichter.
Het volgende nummer was Soos ‘n trein riding into rain. Het zou niet de enige trein blijven die uit de liedjes tevoorschijnkwam, maar deze werd wel erg natuurgetrouw door GVN op zijn mondharmonica geïntroduceerd: zuchtend en puffend leek de stoom je tegemoet te komen. Door de getoonde tekst op het scherm ontdekte ik pas een prachtzinnetje als De wereld wordt Jongkind, de ochtend wordt Monet. Maar verder gaat dit liedje toch vooral over de dood…
Hierna kwam één van mijn favorieten: Tuesday. Over een meanderende melodie zingt GVN hierin over een verloren liefde, waarin hij het Afrikaans afwisselt met het Engels (iets dat trouwens zijn handelsmerk is). Het refrein laat je niet meer los: But evenso I should have left Tuesday when I still loved You.

gert vlok nel + schalk joubertVervolgens nam GVN ons mee naar zijn eerste album Beaufort-Wes se Beautiful Woorde (2006). Daarvan speelde hij het openingsnummer Beautiful in Beaufort-Wes. Hierin bezingt hij het gelijknamige dorpje in de Groot Karoo, het lege land tussen Kaapstad en Johannesburg, waar GVN jarenlang met zijn (intussen overleden) vader leefde. Daarna kwam het misschien wel allermooiste liedje dat GVN tot dusverre schreef: Waarom ek roep na jou vanaand. Nou ja, ‘liedje’… Het duurt meer dan 10 minuten! Maar het verveelt geen seconde. Het begon met een prachtig bas-intro. En vervolgens begon GVN te zingen over ‘Gert boven de grond die roept naar Koos onder de grond.’ Het is een ode aan Koos du Plessis, de Zuid-Afrikaanse dichter en zanger, die in 1984 door een auto-ongeluk om het leven kwam. GVN speelde daarbij een eenvoudige repetitieve gitaarmelodie als het fundament, waar Joubert Schalk met zijn bas op voortbouwde. Op een gegeven moment klonk zijn instrument als een Engelse hoorn! Zelfs Kuifje kwam voorbij, met beeld en al, omdat volgens GVN Kuifje maar één keer huilt en wel in ‘Kuifje in Tibet’, als hij afscheid neemt van Chang. Het beeld van Kuifje met tranen op zijn wangen, ‘Goodbye Chang, Goodbye!’ roepend, kwam extra hard aan bij dit aangrijpende afscheidslied. ‘Een mislukte poging tot laatste eer’ zong GVN zelf, maar dat is toch al te bescheiden: het is één van de allermooiste gezongen I.M.’s die ik ken!

Na dit hoogtepunt was het tijd voor weer een liedje van Onherroeplik, te weten ’n Hand vol gruis. Op de plaat is dit korte liedje een echte meezinger, maar daar liet het senioren-publiek zich niet toe overhalen. Trouwens, GVN deed ook geen enkele moeite tot groepsparticipatie en ook Schalk Joubert zong zelf maar heel voorzichtig mee. Dat was wel een beetje een gemiste kans. Tegelijk wil ik ook een pluim maken voor datzelfde publiek, want ze waren wel doodstil tijdens de liedjes. Dat maak je bij jonger publiek wel eens anders mee: dan wordt de hele week luidkeels doorgenomen en weet ik wat al niet. Geef me dan maar dit publiek!
GVN greep vervolgens naar een denkbeeldige fles Timotei shampoo. In het gelijknamige liedje bezingt hij opnieuw een verloren liefde, waarin de geur van haar shampoo nog lang bleef nazinderen.
Nee, vrolijk zijn de liedjes van GVN niet. Dat gold ook zeker niet voor Mr. Bean se laatste happy scene en My broken souvenirs, twee trieste pareltjes van Onherroeplik. GVN zong zich hier fraai doorheen. Sowieso was hij goed bij stem. Ik had wel eens gehoord dat hij live zangmatig nog wel eens wat steken laat vallen, maar ik kon hem er nu niet op betrappen. Integendeel.
Het verlangen naar en dromen van vroeger en straks kwam fraai naar voren in 1975, beter bekend als Epitaph, met daarin de aangrijpende en tegelijk komische frase waarin gert vlok nel 20-6GVN droomt van zijn eigen begrafenis en daarbij bukt en zichzelf op de mond kust. Daarna legde hij zijn gitaar af en droeg het aangrijpende Jonk voor, terwijl Joubert voor de muzikale omlijsting zorgde: een ander hoogtepunt van dit toch al niet misselijke concert. De zware adem van GVN, die duidelijk hoorbaar was, gaf extra kracht aan de beeldende tekst over God, dood en nood.
Daarna hadden we wel even behoefte aan lucht. Die werd geboden door het gedicht Om Beaufort Wes se beautiful woorde te verlaat, het slotnummer van Onherroeplik over de rare familie van GVN. Op het album is het een soort spoken word, met mooie postrock omkranst. Maar de tekst is al zo muzikaal, dat hij kaal ook prima overeind bleef. En toen stapten de beide mannen al het podium af.
Gelukkig kwamen ze nog terug voor een toegift: het mooie Rivier. Maar toen was de koek op. Hoe wij ook klapten – de meeste toeschouwers kunnen morgen echt Nederland in Beweging overslaan! – ondanks dat kwamen GVN en zijn kompaan niet meer terug. Maar het was goed zo.

(de foto’s zijn niet van dit besproken concert)

17 gedachtes over “Concertverslag: Gert Vlok Nel (LantarenVenster Rotterdam, 20 juni 2013)

  1. mooi hoe je mij, geen kenner van GVN, meeneemt door dit verslag. zoals gewoonlijk in L/V weer hoge kwaliteit, ik kom er ook graag al is het niet al te vaak.

    • Dank Peter! Dat was ook wel mijn bedoeling: een verslag waarin zowel fans als ‘leken’ aan hun trekken kunnen komen. Ik was zelf nooit in LV geweest: mooie spulletje hoor, op een prima locatie!

  2. Ha, had ik je dit concert niet getipt, Kees? LV blinkt sowieso uit in goede programmering (die wel erg in mijn straatje past, geef ik toe). De ambiance is er wel één waar je van moet houden (zeker de entree).

    • Jazeker, Daniel! Waarvoor nog grote dank!! Stiekem had ik je er nog wel verwacht – had de gemiddelde leeftijd nog verder naar beneden gebracht…😉 Ik vind de entree wel mooi: lekker ruimtelijk. Dat past ook wel bij het ruimtegevoel op de Kop van Zuid.

  3. Ik vind de entree ook wel prettig. Maar als je van knus en donker houdt, ben je aan het verkeerde adres…
    Heb nog overwogen te gaan. Maar geen tijd, etc.
    leuk dat je zo’n mooie avond hebt gehad!

    • Hij treedt op 26 juni nog op in 020… Maar dat is misschien wel een heel groot offer voor een Rotturdammert…😉

  4. Mooi verslag, Kees. Ik had graag de gemiddelde leeftijd naar beneden gehaald.🙂

  5. mooi verhaal Kees, ik houd van het Afrikaans. ik zou zeggen als je het concert in 020 ook gaat bezoeken graag een verslag in het Afrikaans (en als het even kan ook nog in dichtvorm)

  6. Gelukkig is hij weer in het land… zelf zien we hem zaterdag in Austerlitz. Zijn muziek en teksten zijn zo meeslepend dat het mij bijna in een ander bewustzijn brengt.. maar wel een heel aangename. Ik kan iedereen alleen maar aanraden om ook wat werk van Koos du Plessis te beluisteren. Gert inspireerde ons in “waarom ek roep na jou vanaand” tot een project rond die Afrikaanstalige dichter/zanger en daar ben ik tot op de dag van vandaag dankbaar voor.

      • Weet ik eerlijk gezegd niet. Qua liedjes moet het toch vergelijkbaar zijn of hij moet verrassen met liedjes die “onderweg zijn” naar een nieuwe CD. Maar normaliter neemt Gert zijn tijd (het gaat tenslotte om de kwaliteit). Ik zal een verslagje maken van het concert. Ik vrees dat het niet het niveau haalt van een echte recensie maar een poging kan ik doen.

      • Zo’n concertverslag lijkt me leuk, Martin. Grappig trouwens dat je bij mijn recensie van het laatste album van Gert Vlok Nel ook al over Koos du Plessis begon. Je bent een echte muziekmissionaris!😉

      • Echt waar? Had het zelf niet eens door.. wil ook zeker niet muziek opdringen.. maar het is absoluut terecht dat Gert zo’n eerbetoon schreef voor Koos. Enfin, we gaan ervan genieten zaterdag. Wordt vast mooi. Goed weekend!

  7. Hoi Cornelis, ik heb een kort verslag gemaakt van het concert van gisteravond. Mag ik het aan je sturen zodat je het eventueel kunt plaatsen? Ik vind het voor een reactie op deze plek net te lang. Bovendien heb ik er nog een leuke foto bij.

Reacties zijn gesloten.