Recensie: Vampire Weekend – Modern Vampires Of The City

vampire weekend coverVampire Weekend besteedt altijd goede zorg aan het artwork van hun albums. Op de cover staat een mooie sprekende foto en het cd-doosje is gestoken in een kartonnen schuifhoesje met net een wat andere voorkant. Zo ook de allernieuwste worp van dit viertal uit New York: Modern Vampires Of The City. Alleen zat mijn exemplaar zo strak in dat kartonnen hoesje dat ik het cd-doosje er met geen mogelijkheid uitkreeg. Terwijl ik hem zojuist uit mijn brievenbus had gevist en niets liever wilde dan het album afspelen in mijn auto, op weg naar een vergadering. Hoe ik ook met mijn (niet al te dunne) vingers wrikte, er zat geen beweging in. Toen nam ik een driest besluit: ik haalde die voorhuid er niet al te subtiel vanaf. Na deze brute besnijdenis kon ik de cd uit het doosje halen en afspelen. Het kartonnen hoesje lag in een lange reep ter ziele…

Terwijl ik de cd afspeelde, dacht ik: weinig gebeurt toevallig. Heeft ook dit geen betekenis? Aan de ene kant is het nieuwe album van de Vampieren van het Weekend een feest der herkenning. Daar is die wat zalvende stem van Ezra Koenig, die zich door zijn bijzonder spitsvondige teksten heenzingt. Het is vaker gezegd: zijn stem heeft nogal wat weg van Paul Simon. Zijn originele teksten doen me juist veel meer denken aan een andere grote New Yorker: David Byrne. Het stikt in de teksten van toespelingen op andere liedjes, maar ook op de geschiedenis, de kunst, de filosofie, enz. Er zijn mensen die daar een hele studie naar gemaakt hebben. Muzikaal sluit Modern Vampires Of The City ook aan bij de eerdere albums: Vampire Weekend (2008) en Contra (2010). De muziek is eclectisch. Er wordt geput uit de pop, (art)rock, afropop, reggae en wereldmuziek.
Tegelijk is hun nieuwste album een stuk gelaagder dan de voorgangers. Een jaar geleden waren de liedjes eigenlijk al klaar, maar er werd geschaafd, gevijld en het nodige aan toegevoegd. Debet hierin is vooral bandlid en multi-instrumentalist Rostam Batmanglij. Zijn muzikaliteit is ongekend en qua arrangeren benadert hij iemand als Sufjan Stevens. Niet voor niets produceerde hij het album, samen met zijn vriend Ariel Rechtshaid. Dat jaar extra werk hoor je terug, maar het maakt het album wel wat minder toegankelijk in bepaalde opzichten. Sommige liedjes zijn zo gelaagd en gedetailleerd dat ze zich niet zomaar voor je openen. Het lijkt waarempel wel op die kartonnen voorhuid…

vampire weekend bandfotoDie dubbelheid van herkenning en nieuwe gelaagdheid wil ik graag illustreren aan de hand van een liedje uit het hart van het album. Precies halverwege vind je daar Everlasting Arms. Dat begint met een fraai strijkkwartet. Dat kenden we natuurlijk al van M79 van het debuut. Maar daar klinkt het veel meer naar feestelijke barokmuziek van componisten als Vivaldi of Bach; terwijl het in Everlasting Arms veel meer neigt naar moderne componisten als Janáček of Shostakovich. Vervolgens klinkt er een heerlijk basloopje – net wat vetter dan voorheen – met een tribalachtige percussie van drummer Chris Tomson. Daaroverheen zingt Koenig zijn tekst, die direct gericht lijkt tot God. Het is een hele ambivalente tekst, waarin Koenig lijkt af rekenen met zijn geloof, maar tegelijk zijn verlangen uitdrukt naar een soort metafysische grond onder de voeten. Intussen ontwikkelt het liedje zich ook muzikaal verder. Er klinkt een fris wah-wah-gitaartje en de percussie wordt wat zwaarder. Dan wordt er gas teruggenomen, waarna er een heerlijk orgeltje klinkt. Vervolgens zingt Koenig nog alleen over de bas van Chris Baio, maar wat voor een bas! Deze is van subsonische aard en James Blake zou er z’n vingers bij aflikken. Mijn autospeakers – die toch niet van een al te inferieure kwaliteit zijn – begonnen vreemde bijgeluiden te vertonen. Gelukkig was daar het lichtvoetige strijkkwartetje weer om de speakers de broodnodige rust te gunnen en mijn lichtgeteisterde trommelvliezen en onderbuik te masseren. Ook het outro is als balsem. Het is een liedje van drie minuten, maar het is opgebouwd als een kleine symfonie vol verrassende elementen.

Modern Vampires Of The City kent een behoorlijke fascinatie voor het religieuze. Niet alleen Everlasting Arms, maar ook Worship You en Ya Hey gaan zelfs grotendeels over deze thematiek. Ezra Koenig lijkt hier ook behoorlijk te worstelen met zijn Joods gelovige wortels. Ya Hey is niet voor niets een zgn. ‘homonoom’ van Jahweh (de godsnaam). In dit liedje bulkt het van de verwijzingen naar de Tenach (het Oude Testament, oftewel de Joodse Bijbel). Koenig lijkt bijna een soort medelijden te hebben met God die eenzaam wordt, omdat velen Hem de rug toekeren. Maar tegelijk begrijpt hij hen maar al te goed. In ieder geval is dit een bijzondere kant van dit album, dat op de voorgaande albums (bijna) niet aan de orde was.
Tekstueel is het knappe van Koenig ook dat hij grossiert in prachtige geladen zinnetjes, die al een hele wereld oproepen. Een voorbeeld: There’s a headstone right in front of you and everyone I know (in: Don’t Lie). Nog een voorbeeld: I hummed the dies irae while you played the hallelujah (in: Everlasting Arms).

Je bent dus niet zomaar uitgespit in dit album. En mocht u als luisteraar wat minder tekstgericht zijn, dan valt er nog genoeg te oogsten. Graag deel ik wat luistervruchten:

vampire weekend concert– de gelaagde koortjes in openingsnummer Obvious Bicycle, die gepaard gaan met een heerlijke piano en creatieve ritmes
– de openingszinnen in Step die in een soort lo-fi opgenomen lijken, waarna er overgeschakeld wordt naar een heerlijk ruimtelijk geluid, met een heuse clavecimbel en een zacht bedje van orchestrale toetsen. Ook hier is de zang hemels!
– het surfgitaartje in het behoorlijk overstuurde én opwindende Diane Young
– de drums die als een langzaam tikkende klok klinken aan het eind van Don’t Lie, na de zin: The low click of a ticking clock. Zo voor de hand liggend en tegelijk zo krachtig.
– de kleinood Hannah Hunt – een roadsong – die langzaam openbloeit van een teer sneeuwklokje tot een uitbundige zonnebloem. De combinatie van instrumenten (piano, vette bas én steeldrums) is verrassend.
– de springerigheid van Finger Back, waarin het Hammond-orgel opeens plaatsmaakt voor een gedragen kerkorgel met dito zang, waarbij iemand zegt: Sing next year in Jerusalem… (een duidelijke referentie aan de zin bij het Joodse Pesach)
– de supersnelle zang op Worship You, die klinkt als een halve rap en in zijn uitbundigheid sterk doet denken aan de stadsgenoten uit Brooklyn (New York), Animal Collective. Maar dan wel zonder hun psychedelische gekte. Ik houd niet zo van de meeste worshipmuziek, maar hier kun je me wakker voor maken! Wat een meeslepende euforie!
– de koorzang, de melancholische cello, de marstempo’s op de drums in het ontroerende Hudson
de bewust op simpele wijze bespeelde valse piano in het korte slotnummer Young Lion, waar het viertal vervolgens op Beach Boysiaanse wijze hun eenregelige tekst herhaalt: You take your time, young lion

De cover – zowel op de kartonnen voorhuid als op het tekstboekje – laat een prachtige zwart-witfoto zien van New York. Deze is uit 1966. De stad hangt in de mist. Ik heb me laten vertellen dat het smog is. Hedentendage is de skyline weer veel beter te zien, omdat de lucht een stuk schoner is. Het is tekenend voor deze stad: ze komt er elke keer weer bovenop. Dat is ook na 11-9-2001 gebleken. Vampire Weekend is een band die uit deze stad is voortgekomen en de veelzijdigheid van deze metropool op dit album in alle toonaarden bezingt: ook kritisch en soms cynisch. Maar het is bovenal een ode aan deze hoogst intrigerende stad.
Over twee jaar zijn mijn vrouw en ik 25 jaar getrouwd. De kinderen hebben al een reisdoel bepaald, om dit als gezin te vieren: New York! De soundtrack hierbij hebben we in ieder geval al. Voor nú wil ik stellen dat Modern Vampires Of The City dé popplaat van 2013 is. Punt! (of: komma?)

24 gedachtes over “Recensie: Vampire Weekend – Modern Vampires Of The City

  1. wow! dank voor deze grondige exegese, Kees. ik had de plaat al wel een aantal maal beluisterd en vind het een goed album, maar na het lezen van deze recensie zal ik er ongetwijfeld weer anders naar gaan luisteren.

    • Dank, Peter! Het is zo’n rijk album. Ik ontdek telkens nog weer nieuwe details, en toch blijven het cohorente liedjes, met een kop en een staart.

  2. Kees soms ben ik jaloers op mensen die tekstueel ook veel uit muziek kunnen halen. bedankt dat je ook een stuk over het muzikale hebt geschreven… Ik ga toch eens het hele album beluisteren. jij hebt me immers al meer dingen aan de hand gedaan die ik nu super vind (Alt J, Moss) thnx !

    • Ach, hoe jij van binnenuit over electronische muziek schrijft, vind ik weer fascinerend! Maar dank voor het compliment! Btw, Alt-J heb ik niet getipt; Moss wel.

  3. prachtig beschreven. inderdaad de gelaagdheid is verfijnder dan de vorige albums. maar dat je dan ook een detail opvalt dat de piano vals is gestemd bij het nummer ‘Young Lion’ waardoor het nummer juist beter tot zijn recht komt, vind ik zeer oplettend en knap gevonden. Ik zoek altijd de uitdaging om zoveel mogelijk zelf te ‘ontdekken’ aan een album, maar maak nu graag gebruik van je expertise!

    • Dank Isaac! Mocht jij nog nieuwe dingen ontdekken – en ik acht die kans niet gering; het album is zó rijk – dan hoor ik het graag van je!😉

  4. Mooie recensie Kees. Gister bijna de hele dag op de koptelefoon gehad. Erg mooi album!

      • Wat is dat nu weer voor kul opmerking Kees. sorry hoor, maar of je muziek kunt waarderen of niet is toch vooral een kwestie van smaak. Muziekkenners zullen de kwaliteit van Vampire Weekend herkennen, maar dat wil nog niet zeggen dat ze het allemaal geweldig moeten vinden. Dat jij dat wel vind weten we inmiddels wel…

      • Relax, Peter. Daar is het toch veel te mooi weer voor! Ik dacht middels dat glimlachende zonnetje wel duidelijk gemaakt te hebben dat er genoeg ironie in mijn opmerking verborgen zat. Maar blijkbaar moet ik die nog even onder de sluier vandaan halen. Bij deze.
        En ja, VW is een beetje mijn stokpaardje. Weer eens wat anders dan The National zullen we maar zeggen (hoewel ik die laatste plaat wel steeds beter vind worden, maar niet zo goed als… enz.😉 )

  5. haha … iets met ‘kunnen elkaars muzikale bloed wel drinken en vampieren enzo…’ En het is nog weekend ook…

    • Nee hoor, prof (!), maar je bent in ieder vanaf nu geval aangesteld als ‘literatuurkenner’😛
      Toch ben ik dan wel benieuwd wat jij – als muziekkenner – dan niet zo goed/mooi aan dit album vindt…

      • De stemmen staan me al tegen (beetje zeurderig, geknepen…) en raken me al helemaal niet. De muziek is dan ook nog eens veel te lichtvoetig voor mij…Gewoon mijn band niet.

      • Helder. Hoewel ik het met die ‘geknepen stemmen’ zelf wel erg vind meevallen: al helemaal in de koortjes, die vaak een Beach Boys-achtige helderheid en schoonheid hebben. En dat lichtvoetige klopt aan de ene kant wel, maar aan de andere kant zou ik eens op de bassen letten…😉

  6. Pingback: Concertverslag: Vampire Weekend (HMH Amsterdam, 19 november 2013) | mousique.nl

  7. Pingback: jaarlijst 2013 | mousique.nl

Reacties zijn gesloten.