Concertverslag: De Kift (Patronaat Haarlem, 1 maart 2013)

Proost, trouwe vrienden, vul uw magen.
Dit waren uren van grootse allure,
van blijde vreugde en welbehagen.
Helaas, het is voorbij.

de kift logoNeerlands meest eigenzinnige band De Kift, is jarig. 25 jaar om precies te zijn. Dat is wel een feestje waard, dacht de band en men plande een grootse jubileumtoernee onder de noemer Proost, trouwe vrienden. Tijdens die lange toernee spelen ze per avond een aantal albums integraal door. Vanavond stonden de albums Vlaskoorts (1999) en Koper (2001) op de rol. Toevallig zijn dat precies de albums die mijn instapmoment waren bij deze Zaanse band. Albums die mij dan ook zeer lief zijn. Sterker nog: onze twee oudste kinderen zijn met name met Koper overgoten. Als zij als kind in bad zaten – in de olie vanwege huidproblemen – en dat flink moest intrekken, dan draaide ik steevast deze cd. Toen ik de intussen 16-jarige zoon aanbood om mee te gaan naar een concert van De Kift, begonnen zijn ogen niet direct te glanzen, maar het leek hem ook wel ‘oké’…

We waren al vroeg in de sfeervolle kleine zaal van het Patronaat in Haarlem. De man bij de garderobe vertelde trots dat het uitverkocht was: ‘dat wordt lekker druk.’ Terwijl we de zaal inliepen, hoorden we een liedje van Tindersticks en toen spoedig daarna ook nog Meindert Talma en de Negroes voorbijkwamen, was de juiste toon al gezet. Die dj verdient sowieso alle complimenten, want hij wist een heerlijke mix van folk, country, wereldmuziek en jazz te brengen, met het juiste ‘Rivella-gevoel’ als u begrijpt wat ik bedoel. Ik heb dat bij concerten ook wel eens anders meegemaakt…

IMAG0493Klokslag 21 uur kwam de band op.  Op de albums Vlaskoorts en Koper was Frank van den Bos speciale gast geweest. Met zijn heerlijke Rotterdamse accent en fraai toetsenspel had hij een belangrijke rol op deze platen gespeeld. En wie kwam daar het podium op gewandeld, met woeste haardos en nonchalant voorkomen? Inderdaad: Frank van den Bos. Hij beet direct het spits af met Almanak, met daarin die heerlijke (vertaalde) tekst van één van de personages van de Amerikaanse schrijfster Flannery O’Connor:

Mensen, kan de waarheid jullie wat schelen?
Denken jullie straks na over wat ik heb gezegd,
of lopen jullie gewoon weg net als iedereen?
Denk dan niet dat de waarheid in elke zijstraat op jullie staat te wachten.

Vervolgens kwamen bijna alle liedjes van Vlaskoorts aan bod, hoewel de volgorde net anders was dan op het album. Ook werden de zangrollen anders verdeeld. Dat gaf verrassende uitvoeringen. Zo zong drummer Wim ter Weele – gezegend met een heerlijke ‘kraakstem’ – Orenmens. Het is één van de allermooiste Kift-liedjes, met een doeltreffende melodie en een prachtige tekst van dichter Jan Arends. Neem dat refrein:

Wie praat zo mager met de taal als ik?
Wie praat zo mager met de taal als ik?
Hoe graag had ik niet ooit
had maar ooit een enkel mens
mijn lichaamshandmens
want een hand voor mij is witter
een hand voor mij is witter dan een bloem.

IMAG0495Vlaskoorts is een donker verhaal over Vlasboer, Ella en het zoontje Teerwater. Ooit maakte cineast André van der Hout er een film bij: IJzeren Hond, waarin de lede van De Kift meespeelden. Tijdens het concert liepen beelden uit de film mee, als ook de fraaie tekeningen van diezelfde Van der Hout. Ze werden geprojecteerd op een groot doek met bloemen. Het gaf het concert een passende artistieke twist, want laten we niet vergeten: De Kift maakt kunst! Maar dan wel kunst waarin je meegezogen wordt, waar je van gaat dansen, waarbij je mee mag zingen, waarvan je moet lachen en huilen. Ik zag het allemaal: om me heen en in mijn ziel. Muzikaal was het ook weer dik in orde: na 25 jaar is De Kift nog altijd een geoliede machine zonder sleet, die drijft op punk, fanfare en werelmuziek. Ieder nummer werd gehonoreerd met een luid gejuich en applaus.
Bij het laatste nummer voor de pauze deden de bandleden, behoudens voorman Ferry Heijne, een ander jasje aan, waar subtiel kleine vleugels aangenaaid waren. Met elkaar vormden ze een engelenkoor, dat zanger Heijne dringend afraadde naar de plaats P. te gaan. Het visueel komische effect wrong meer dan prettig met de tragische tekst.

Tijdens de korte pauze zagen we een paar clipjes van De Kift. Zo was er een filmpje van de behoorlijk absurde uitreiking van de Zilveren Harp in 2001 aan De Kift. Herr Seele, vriend van Kamagurka, deed als ‘man zonder hoofd’ een prachtige hommage aan de bekroonde band, die toen ook precies 12,5 jaar bestond. Dit filmpje liep naadloos over in de opkomst van de bandleden in feestelijk kostuum (dat daarbij strikjes scheef zaten of zelfs vergeten waren, was alleen maar veelzeggend).
Nu was het album Koper aan de beurt. De band bracht het ooit uit tijdens hun 12,5-jarig jubileum. Er komen dan ook een echte ceremoniemeester – geniaal neergezet door de ‘verstrooide’ Van den Bos -, een (afwezige) jubilaris en een vorstin in voor. De liedjes zijn vaak heel ritmisch en feestelijk, terwijl de teksten juist donker en melancholisch zijn. Niet voor niets wordt hier veelvuldig geput uit de Russische literatuur van Tjechov, Boenin, Jerofejev en Nabokov. Maar ook lieden als Byron en Borchert – ook niet de vrolijkste Fransen – dienen als bron. Juist die mengeling van opwindende muziek en donkere teksten, meeslepend gebracht door Van den Bos en Heijne, vormt de kracht van De Kift. Die kracht kwam er dan ook helemaal uit.

IMAG0498Heijne is niet alleen een begenadigd tekstverwerker. Hij weet het ook geweldig te brengen. Zijn theatraliteit – en dat bedoel ik positief – is gewoon geweldig. Zo begon hij opeens te vertellen over hoe hij van station Haarlem de stad in was gaan lopen. Hij voelde zich na het optreden in Leiden van de dag ervoor ‘brak en mottig’. Dan is er maar één remedie: Haarlemmerolie! Op zoek naar de ‘Oprechte Haarlemmerolie‘ van familiebedrijf C. de Koning Tilly in de stad, verdwaalde hij. Ergens in een steeg stonden opeens ‘drie ploerten’. De aanvoerder liet hem er niet door, tenzij hij een raadsel wist op te lossen: ‘noem het hoofdbestanddeel van de oprechte Haarlemmerolie’. Dat wist Heijne wel: zeeajuinhonigazijn! De ploerten waren not amused en hadden nog een raadsel. Vervolgens werd het liedje B3 ingezet: een volstrekt onbegrijpelijk raadsel over mensen die tegelijk vertrekken van verschillende punten B. Er is al snel geen touw aan vast te knopen. Tijdens het liedje wisselen de bandleden ook continue van plaats en instrument, wat niet alleen komisch was om te zien, maar ook razendknap qua uitvoering. Ik was vooral onder de indruk hoe Ferry Heijne ons door Haarlem gidste, tot in de de bizarre wereld van zo’n Kift-liedje.

Een ander hoogtepunt was het liedje Tabee. Dat is een soort smartlap, die je niet meer uit je hoofd krijgt. Dat bleek ook wel, want het liedje werd luidkeels meegzongen. Zo luidkeels, dat Heijne zelf zweeg en diep onder de indruk was van de tekstvastheid van het publiek. Een mooi moment! Ze sloten vervolgens af met het mooie en ingetogen titelnummer. Het stormachtig applaus dat daarna losbarste, zal ik niet licht vergeten.

IMAG0501De band liet dan ook niet lang op zich wachten met een stel toegiften. Dat begon heel gedurfd met Bierflessengroen. Dat is één van de aangrijpendste liedjes van Vlaskoorts dat de band voor de pauze niet gespeeld had. Toen was het niet stil genoeg, maar nu vast wel… Vervolgens klonk er een striemend gesis, waarbij ik direct moest denken aan mede-Mousiquant Daan, die dat ook zo duidelijk kan. Met ingehouden adem luisterde het publiek vervolgens naar een prachtige uitvoering, met opnieuw drummer Ter Weele in de hoofdrol.
Daarna was het tijd voor een tempoversnelling met Bleke Chrysanten en Molenaar. Toen het publiek begon mee te klappen, riep Heyne dat het wel ‘zeven/achtste’ was. Maar die ‘houten Haarlemmers’ bleken intussen toch over het nodige ritmegevoel te beschikken! Nog één liedje wilde de band spelen. Het publiek mocht het bepalen. Dat werd natuurlijk prijsnummer Nauwe Mijter. Heijne zette het enthousiast in, tot na een minuutje de rest lekker aan een biertje begon te lurken, inclusief Heijne zelve; dat liedje bleek gewoon als sample uit de toetsen van Van den Bos te komen. Dat vind ik nou humor!
Mild als ze zijn, zongen ze vervolgens nog een echt liedje: het droogfeestelijke Vrienden. En toen was de koek na ruim 2 uur en meer dan 30 liedjes op. Misschien dat het grootste compliment van zoonlief – en verreweg jongste bezoeker – kwam: ‘Pap, ik wist niet dat De Kift zo goed kon zijn!’

Advertenties

22 gedachtes over “Concertverslag: De Kift (Patronaat Haarlem, 1 maart 2013)

  1. Mooi verhaal Kees, en ook heel tof dat je zoon mee ging. En dat compliment achteraf: gewoon super ! Ik vermoed dat je/ jullie er een memorabele avond bij hebben. Ik ben zelf vaak met mijn vader naar concerten geweest, heb ik goede herinneringen aan.

    • We hebben er zeker een memorabele avond bij. De foto’s zijn trouwens door Job op z’n mobiel gemaakt: we stonden boven, dus echte close-ups zijn er niet bij. Die zie je wel hier:

      DSCF5939

      We zijn ook wel eens samen naar The Great Lake Swimmers in het Paard in Den Haag geweest. Ik had toen kaartjes gewonnen. Maar deze De Kift overtrof dat wel behoorlijk!
      We gaan we regelmatig samen naar de film en natuurlijk naar De Kuip. Onze smaken raken elkaar voor een deel. Dat is inderdaad erg leuk. Vaders en Zonen… De grote Russische schrijver Toergenjew schreef er een prachtig boek over. Hugo Borst trouwens ook (naast z’n tv-serie)…

  2. Mooi verslag! Dank je wel! Ik was er ook en bijna was jouw zoon niet de jongste geweest. Ik zou met mijn 11 jarige dochter gaan, had zelfs ook een kaartje voor haar, maar dat ging helaas op het laatste moment niet door 😦 Voor het volledige gevoel plak ik hieronder nog de link naar mijn Flickr-map met foto’s van gisteren. Ik stond lekker vooraan… (als je verder kijkt kun je trouwens ook nog foto’s vinden van vorige maand) http://www.flickr.com/photos/eppohheermans/sets/72157632896519812/

    • Dank Eppoh! Ik zag je link op de site van Patronaat. Complimenten voor de foto’s, prachtig gevangen die mooie poses van Ferry c.s. Houd je dochter zelf ook van De Kift?

  3. zo Kees, dat is weer een mooi verhaal. Als De Kift ooit nog eens denkt aan een biografie, dan kunnen ze jou wel vragen…

    • Nou, daar hebben ze Bert Wagendorp al voor hoor. Die schreef ooit een mooi voorwoord bij het eerdere jubileum van de band. Met onder andere deze prachtige omschrijving: “De Kift is geboren in fanfare, gedoopt in punk en groot geworden in liefde voor muziek en poëzie. Vrolijke muziek is het, muziek vol weemoed. Muziek waarvan tranen in je ogen schieten of een grijns op je gezicht verschijnt.”

    • Zeker, Lidia! En tegelijk ook heel goed als er gas teruggenomen wordt, zoals bij de Orenmens, Bierflessengroen en Koper. Dat zijn stuk voor stuk parels.
      Maar over energiek gesproken… Ooit zag ik de Kift op het dak van een parkeergarage, waarbij het publiek zo enthousiast werd, dat het dak begon te bewegen!

  4. Prachtig artikel, bij een geweldige voorstelling – wat zijn, en blijven, ze goed !
    Bierflessengroen : kippenvelmoment.

    • Dank MR!
      Je schrijft alsof je ze al lange tijd volgt; klopt dat? Wat is jouw favoriete Kift-album, als ik vragen mag?

  5. Wat een verslag, Kees. Volgens mij moet ik eens goed in deze band gaan duiken. Hopelijk kom ik er een keer aan toe. En fijn dat je bij ‘striemend gesis’ al aan mij moet denken. 😉

    • Via de bandcamppagina van De Kift is bijna alles te luisteren…
      En over dat striemend gesis van jou gesproken: ik heb daar grote bewondering voor; alleen lukte het jou niet bij HTTACP om de meute stil te krijgen… 😉

      • Daan, ik bedacht met vanacht nog dat je de Kift niet alleen moet beluisteren, maar vooral moet ondergaan. Live zijn ze echt op hun allerbest. Dat was ooit ook de ervaring van Daniel D…
        Hierbij nodig ik je van harte uit om een keer met mij naar De Kift te gaan!

    • Gaan we doen, Kees! Leuk. 🙂
      Ik moet zeggen dat ik dat met BOT ook had. Live was het heel indrukwekkend. De muziek is zichtbaar.

      • Ik houd het in de gaten… Misschien dat er ergens in de buurt nog een concert met ‘7’ en ‘Hoofdkaas’ komt: ook niet te versmaden, die albums!

  6. Wat een concert! Dankje Cornelis voor je complimenten. DJ Crazy Crudesjev

    • Ah, wat leuk: een reactie van de DJ! Dat lijkt me mooi werk: het publiek bewust (of onbewust: de meesten staan natuurlijk te kletsen met elkaar) mee te nemen naar wat komen gaat. Althans, zo werkte het vrijdagavond bij mij wel. Ik miste alleen Calexico… 😉

    • Haha, helemaal goedgemaakt! Ik had die tip m.b.t. Calexico al gezien. Ik denk er hard over na…
      Die Capain Beefheart was ook vet! Vetter dan JJ Cale (althans, in mijn smaak dan hè…) 😉 Maar je hebt wel gelijk: dit klinkt behoorlijk ‘woestijnachtig’…
      Mag ik vragen: bepaalt de optredende band – in dit geval De Kift – ook nog wat jij draait voor een concert? Of is dat louter jouw ding?

Reacties zijn gesloten.