Recensie: Frank Ocean – Channel Orange

Vaders en zonen: de Russische schrijver Toergenjev schreef er in 1862 een prachtige roman over. Er valt ook veel over te vertellen. Ik kan er over meepraten. Ik heb één zoon, die intussen de leeftijd van zestien jaren heeft bereikt. Daar valt een donkere roman over te schrijven, maar ik wil hier graag de boeiende bladzijden opslaan. Het leuke van de huidige leeftijd van mijn zoon is dat het werkelijk tweerichtingsverkeer is geworden als het gaat over mooie boeken, gave films en goede muziek. Zo is zoonlief helemaal verslingerd geraakt aan de serie Het Lied van IJs en Vuur van de schrijver George R.R. Martin, vuistdikke fantasyboeken in de lijn van Tolkien (ook nog eens mooi verfilmd in de HBO-serie Game of Thrones). Intussen lees ik deze boeken en kijk de serie ook met veel plezier.
Daarnaast komt hij ook met muzikale tips, m.n. op het terrein van de hiphop en R&B. Nu vind ik lang niet alles in dit genre te pruimen, maar door mijn zoon raakte ik zwaar onder de indruk van Kanye West & Jay-Z. Op hun album Watch The Throne zorgde ene Frank Ocean voor een paar prachtige zangpartijen, die opvielen door hun intensiteit. ‘Of ik dan niet wist dat die Frank Ocean vorig jaar een geweldige mixtape, genaamd Nostalgia, Ultra,uitbracht en dat net voor de zomervakantie zijn echte debuutalbum Channel Orange uitgekomen was?!’ Ik ging het album luisteren op de Luisterpaal en vond het niet onaardig, maar al die loftrompetten op andere muziekblogs vond ik eerlijk gezegd wat al te bombastisch… Toch bestelde ik het album – ik kon het altijd nog aan mijn zoon geven; hij zou er erg gelukkig mee zijn…
Thuisgekomen van vakantie bleek de bestelling gearriveerd te zijn en verdween het schijfje als spoedig in de cd-speler en vele malen heeft het daarin rondgetold. Het album begon te landen. Recent hadden we het hier op Mousique over muziek voor het hoofd of voor het hart. Channel Orange bevat die allebei! Ja, ook muziek voor het hoofd. Neem dat ook maar letterlijk, want via een goede koptelefoon ontdek je zoveel details op deze plaat. Alleen al het basgeluid is zo divers en een aparte luistersessie waard. De hele plaat valt op door een mooie gelaagdheid en prachtige arrangementen. Productioneel zit het geweldig in elkaar.

Een ander opvallend element zijn de vele interludes: korte schetsmatige muziekstukjes, dialogen, vreemde geluiden, enz. Voor hiphopkenners is dit niet vreemd, maar op hiphopalbums is het meestal irritant en skip je zulke nummers na de eerste keer snel door. Hier is het anders: hier zetten ze de toon voor een volgend nummer of bouwen nog wat verder op een eerder liedje. Tegelijk gaat het natuurlijk om de liedjes; anders luister ik wel naar een luisterboek (hetgeen ik eigenlijk verfoei). En de liedjes op Channel Orange zijn bijna stuk voor stuk van grote schoonheid en zeggingskracht.

Dat begint met Thinkin Bout You, een hartstochtelijk en gevoelig liefdesliedje, omgord met fraaie strijkers en zweverige synths. Als je dan bedenkt dat Ocean lid is van het ruige hiphopcollectief Odd Future dan zijn we hier toch echt in een andere wereld. Ocean zingt niet over hiphop-clichés als guns, bling & bitches. Hij zingt juist over de achterkant van al die stoere verhalen. Je zou hem zelfs een chroniqueur van zijn generatie kunnen noemen. Zo beschrijft hij in Sierra Leone, aan de hand van een gewaagde vergelijking met de verschrikkingen in het gelijknamige Afrikaanse land, over de onzekerheid van (zwarte) Amerikaanse tieners. In Sweet Life en Super Rick Kids legt hij de vinger bij het materialisme van veel generatiegenoten. In Ladera Heights, een soort Beverly Hills voor Afro-Amerikanen, verliezen ze zich in wijn, waarvan ze de naam niet eens kunnen uitspreken en karren ze rond in de Jaguar van pa (over vaders en zonen gesproken…).
Met name Super Rich Kids typeert dit hedonisme vlijmscherp. Ocean blijkt hier zélf ook te kunnen rappen. Met een uiterst (s)lome flow over een eenvoudige droge beat rapt hij zich door de zinnen heen. Toepasselijker kan de verveling van de super rich kids niet geuit worden! Odd Future-collega Earl Sweatshirt doet hier nog een schepje bovenop. Het refrein, waarin Ocean de dorst naar echte liefde verwoordt, wordt dan gezongen; Salomo wist het met zijn Hooglied al: liefde hoort letterlijk en figuurlijk bezongen te worden!

Pilot Jones zet een ander verhaal in: dat van de genotsmiddelen. Het is ook een behoorlijk druggy en zweverig nummer. Maar Ocean is eerlijk genoeg om juist de duistere zijde van de drugs voor het voetlicht te brengen. Het meest aangrijpend gebeurt dat in Crack Rock. Ook muzikaal zit deze song heel knap in elkaar. Het begint met prachtige, bijna tedere, keyboardakkoorden. Al snel verschijnen daaronder rommelende bassen, die een onheilspellende sfeer brengen. Vervolgens komt daaroverheen een onweerstaanbaar – of moet ik zeggen: verslavend? – orgeltje. De tekst zit boordenvol spitsvondigheden en woordspelingen. Little Rock bijvoorbeeld is de hoofdstad van Arkansas, waar het nummer gesitueerd is, maar tegelijk is het ook slang voor crack: die enorm verslavende drug, die zoveel levens verwoest. Het refrein Crack Rock Crack Rock (bis) zingt Ocean bewust op een kortademige manier, waarbij hij een crackverslaafde nadoet…

Vervolgens komt Pyramids, dat met recht het hart van de plaat is genoemd. Maar liefst tien minuten duurt dit nummer. Kanye West heeft zijn epos Runaway; Frank Ocean heeft Pyramids! Het is een R&B-epos, waarin hij zingt over Cleopatra, die femme fatale uit de oudheid. Halverwege maakt Ocean de move naar de moderne tijd waarin een andere Cleopatra in de nachtclub Pyramids haar werk doet. Metaforen uit de klassieke oudheid en de Bijbel buitelen over elkaar heen. Maar het boeiendst is wat Ocean hier muzikaal en vocaal allemaal uit de kast haalt: Krafwerkiaanse synthesizers, een funky bas en een heerlijke zanglijn. Op een gegeven moment worden de synths vetter en neigen ze zelfs naar eurodisco en house. Toch is het heel geloofwaardig gedaan. Zeker als op een gegeven moment de synths gaan stotteren, maar voordat ze de bocht uit vliegen, mag John Mayer de song op z’n gitaar uitleiden. Dat slotstuk deed me erg denken aan Bon Hiver. Voorwaar, er zijn slechtere vergelijkingen denkbaar! Alleen al om dit nummer is Channel Orange het aanschaffen waard…

Lost is misschien het meest toegankelijke nummer. Het heeft iets zomers en ook een soort van indie-achtige twist. Maar Ocean zet je daarmee wel op het verkeerde been, want het gaat opnieuw over iemand die verstrikt is geraakt in de wereld van drugs.
White is een wat nietszeggend instrumentaal nummer, waar John Mayer zijn bluesgitaar mag bespelen. Monks doet me ook niet veel en net voordat je denkt: het oranje wordt nu wel heel flets, komt daar het aangrijpende Bad Religion. Daarin vertelt Ocean tegen een moslim-taxichauffeur over zijn innerlijke strijd. Laat de meter maar lopen, het is niet erg dat het spits is, want ik heb genoeg te vertellen. De zinsnede daaruit I can never make him love me – die bijna niet te verstaan is – was al een soort coming out, voordat Ocean kort geleden vertelde dat hij ook op mannen valt. Maar juist die onbeantwoorde liefde is als slechte religie. Ocean gebruikt hier werkelijk alle registers van zijn stem: van zacht en teder tot rauw en schreeuwend. De journaliste Alexis Petridis typeerde deze song prachtig als ‘the battle between religion and lust that’s been at the heart of soul music since it ceded from gospel.’  Marvin Gaye, Sam Cooke en dus ook Frank Ocean kunnen dat beamen.

Het trio Pink Matter, Forrest Gump en End zorgen voor een stel fraaie slotakkoorden. Het stemmige Pink Matter kent een fijne rap van Andre 3000 en End lijkt weer zo’n hoorspel te zijn, tot er opeens een hidden track verschijnt. Nu heb ik eigenlijk weinig met hidden tracks, maar deze, Golden Girl, met venijnig gerapte regels van Odd Future-voorman Tyler, The Creator, is wel degelijk de moeite waard.

Channel Orange is een prachtplaat geworden: je hoort er de (zwarte) muziekgeschiedenis van soul, funk en R&B in terug. Marvin Gaye, Stevie Wonder en Prince zijn lichtende voorbeelden en tegelijk is het ook echt een plaat voor nu. Het moet raar lopen wil deze niet in mijn jaarlijstje eindigen.
Tot slot past hier een dankwoord aan zoon Job, die me wegwijs maakte in de muzikale en vocale diepzee van Frank Ocean.



46 gedachtes over “Recensie: Frank Ocean – Channel Orange

    • Dank Michiel, leuk om die typering ook van een zanger/componist als jij te horen. Ik ben wel benieuwd wat je dan van zo’n veel ‘ingewikkelder’ nummer als Pyramids vindt…

      • Heb ‘Pyramids’ effe de tijd gegeven.. maar toch vind ik de lome terloopse inventiviteit van Super Rich Kids (zowel arrangement, productie, tekst, gelaagdheid) pakkender dan de epos-intentie van Pyramids. Wellicht ‘beroeps-deformatie’.. Ogenschijnlijk simpele nummers maken is onwijs moeilijk, dus als iemand ‘m het weet te flikken kan k daar intens van genieten. (en Burt Bacharach-trompetjes for the win.. 😉

      • Je hebt zeker een punt, Michiel. Zelf vind ik het lastig kiezen: ik houd van beide kanten, geloof ik, evenveel.

    • Dank Daniel. Channel Orange lijkt me ook echt iets in jouw straatje en dat bedoel ik meer muzikaal dan tekstueel – hoewel de teksten van Ocean anders zijn dan bij Drake en Kanye West…

      • Dank voor de tip, Wim. Nostalgia Ultra was mee op vakantie en we hebben er erg van genoten. Oók van die heerlijke klikjes als interlude, alsof er elke keer de knoppen van een ouderwetse cassetterecorder worden ingedrukt. 😉
        Toch vind ik Channel Orange nog wel een stap voorwaarts. Wat jij?

  1. Prachtige recensie! Ik hoop ook dat ik ooit met mijn kinderen over muziek kan praten, maar de voortekenen zijn niet bepaald gunstig.

    Ik twijfel over de muziek, niet helemaal in mijn straatje. Over het talent van Ocean twijfel ik helemaal niet, wat een stem en wat een composities. Dat live nummer pakt me wel meteen. Een soort ingetogen kruisbestuiving van Prince’s “Let’s Go Crazy” en Stevie Wonder’s “All In Love Is Fair”

    • Geduld JW, geduld… Hoewel, Job genoot als vijfjarige al van 16 Horsepower, Eels, De Kift, enz. Maar dat kwam omdat ik er altijd spannende verhalen bij verzon, hierdoor kreeg de muziek een meerwaarde. Je zou deze tactiek bij je jongste koters nog kunnen toepassen… 🙂
      Goed om te horen dat je de stem en het compositietalent van Ocean hoort. En dat album heeft ook echt tijd nodig (mocht jij die met je stapels muziek erin willen investeren ;-))

  2. ik vind het ook een mooi verhaal om te lezen. dat vooral, de muziek doet me niet zoveel. ja, ik mag op zijn tijd best naar een Prince of een Stevie Wonder luisteren, misschien dat de afstand in tijd het anders maakt. ik hoor de vooral vocale kwaliteiten van deze man wel, maar het is toch te veel copy-paste als je het mij vraagt (om maar weer eens een vertrouwde term uit de kast te halen)…

    • Dank Peter, althans voor de waardering voor mijn verhaal. Alleen dat copy-paste kan ik niet echt volgen. Natuurlijk is Frank Ocean behoorlijk schatplichtig aan de (zwarte) muziekgeschiedenis én de huidige Soul, R&B en Hiphop, maar hij maakt er wel een geweldige mix van. Daarin is hij toch echt geen kopieerder. Neem dat nummer Pyramids: deze gewaagde combinatie van allerlei muziekstijlen, waarbij het geloofwaardig blijft, heb ik dit jaar niet veel gehoord in dit segment. Daar komt ook nog bij dat hij een uitmuntend tekstschrijver is, die echt een verhaal kan neerzetten, op een zeer spitsvondige wijze.

      • Ik ben het met je eens Kees, voor de verandering 🙂
        Ocean knoopt op unieke wijze een reeks genres aan elkaar en weet daarbij een gevarieerd stemgeluid aan de dag te leggen. Ik heb me vandaag behoorlijk verdiept in de muziek en uiteindelijk de cd aangeschaft. Ik had ooit dezelfde drempel bij Buckshot Lefonque, maar ging ook daar overstag door de geboden kwaliteit, eigenzinnigheid en schoonheid. Het feit dat Ocean in het door macho’s bevolkte genre anders is, mede door zijn geaardheid (wat me verder niet zo boeit, maar het maakt hem anders), maakt het ook dat dit een nieuw geluid in the hood oplevert en dat is verfrissend. En hij weet me dikwijls te raken, hetgeen het belangrijkst is! Dus nogmaals dank voor de goede tip.

  3. *tromgeroffel en bazuingeschal* Een zeldzaam moment, de prof is het met me eens!!! En hoe! Je slaat de spijker precies op de kop. Ik heb daar ook geen woord meer aan toe te voegen. Leuk dat je het album aangeschaft hebt en Ocean de zegen van de prof heeft. :-)Waar ik nog wel benieuwd naar ben, is de reactie van Peter hierop…

    • koopstop of niet, deze zal ik sowieso niet aanschaffen, ook al ben ik absoluut voor meer homoseksuelen in het genre 😉
      waar dhr. B. & dhr. B. het over hebben, het samensmelten van diverse stijlen en invloeden, dat is toch precies copy&paste? ik hoor er van alles in terug inderdaad, maar niets nieuws (of het moet de combinatie zijn, maar zo lust ik er nog wel een paar). ken mijn uitspraken vooral niet teveel gewicht toe; uiteindelijkt komt het er toch gewoon op neer dat het me niet aanspreekt.

      @JW: stukjes uit de oude doos kun je straks wel van me verwachten, maar ook zal ik nog wel af en toe over nieuwe muziek schrijven, denk ik; tegenwoordig kun je tenslotte gemakkelijk een plaat beluisteren zonder hem direct aan te schaffen. en ik hou natuurlijk wel een soort verlanglijstje voor volgend jaar bij…
      op de valreep trouwens nog de nieuwe Get Well Soon besteld (op vinyl). Die komt na 1 september binnen en koester ik dan als mijn laatste aankoop (oh ja, en Olan Mill komt er in oktober ook nog aan natuurlijk).. 🙂

      • Je loopt gewoon al een jaar voor qua inkoopbudget 🙂
        Nee, maar diepe buiging voor je keuze. Ik wil het wel eens, maar ik zou het niet kunnen.

        Onder copy/paste versta ik dat hij iemand kopiëert, maar Ocean wandelt als een vrije vogel op originele wijze door genres. Geen geforceerd ik plak dit aan dat, maar gewoon oprapen wat je al wandelend tegenkomt en er iets interessants mee doen. En daarbij een mooie stem. Maar als je jouw copy/paste hanteert is niets meer origineel. Elke noot is al gespeeld en alles is slechts een rangschikking van wat al geweest is. Maar ik zie de originaliteit toch in die rangschikking of het gevoel dat er in gelegd wordt.

    • Op Spotifyende wijze of van zilveren schijf? In het eerste geval moet ik je wel waarschuwen dat menig oorspronkelijk en boeiend detail daar verdwenen is, merkte ik.

      • we zien wel Kees, maar ik wil de muziek wel een beetje bijhouden, dus ik moet een list verzinnen.. misschien kan ik op de valreep nog een stuk of tien pre-orders plaatsen bij Wowhd? nee, toch maar niet, dat voelt als valsspelen.

      • Haha! Mijn respect voor jou is minstens net zo groot als JW hierboven uitte. Ik zou het ook niet kunnen zo’n koopstop.

      • ik hoor het ook van anderen, maar zoveel respect verdienen wij niet hoor. zelf heb ik veel meer respect voor gezinnen die jaar in jaar uit zo op de centen moeten letten, dat lijkt me pas moeilijk.
        voor ons is het feitelijk een soort consumptievakantie, heerlijk lijkt me dat zo zonder al die koopprikkels…

      • Daar heb je ook weer gelijk in.
        Ik ben wel benieuwd of je het na een aantal maanden nog heerlijk vindt, vooral als het over muziek gaat (volgens mij bij ons allebei de ‘zwakke plek’).

      • het is natuurlijk grootspraak van mij, stiekum zit ik hem gewoon te knijpen. maar we gaan het zien. periodieke onthouding van bepaalde dingen is altijd goed, in welke vorm dan ook. je gaat het dan weer meer waarderen.

      • Ik ben toch wel benieuwd naar die nieuwe Woven Hand. Eerlijk gezegd heb ik de laatste paar albums van hen niet meer aangeschaft. Is deze wel de moeite dan?

      • Zo, u legt de lat hoog!
        Eerlijk gezegd vond ik Woven Hand een beetje drammerig worden: muzikaal en tekstueel, maar als u het zegt, zal ik mijn oren weer eens heel goed open houden voor de Geweefde Muur…

      • Even iets heel anders, zie ik daar niet ‘Hidden’ van These New Puritans staan? Die plaat heb ik op de laatste Mousique-avond laten horen. Men was toen niet onverdeeld positief, terwijl ik het zelf een verslavende plaat vond en vind.
        Jongens, lees dat stukje van onze prof eens. Dan hoor je het van een ander!!

      • dat deed me vooral denken aan Pop Will Eat Itself, hoewel dat wel andere muziek is; maar ik zie in de toekomst wel een samenwerkingsverband tussen London Philharmonic en TNP zitten; muziek met heel veel potentie en ook behoorlijk tot de verbeelding sprekend

      • @JW:
        laughing stalk, zou dat een verwijzing zijn naar…?
        ben wel erg benieuwd. nogal duur om vanuit Duitsland te bestellen trouwens (verzendkosten).

      • uiteindelijk valt het nog wel mee ook, de totale kosten zijn altijd nog een stuk minder dan wanneer je via velvet of kroese in NL besteld (en straks in de winkel zal niet veel uitmaken denk ik).
        misschien toch nog maar snel even doen…

  4. Mooi persoonlijk verhaal, Kees. Zoals jij al opgemerkt hebt, zat ik er al naar te luisteren gisteren. Zo nu en dan vond ik het erg fijn klinken, maar het pakte me nog niet direct. Maar aandachtigere luisterbeurten zijn weer eens vereist.
    @Peter: is een maandelijks bedrag betalen aan Spotify ook ‘kopen’ of is dat wel toegestaan?

    • @ Kees (en u allen): nee, ik heb Orange nog niet. Omdat ik echter al heel lang naar Nostalgia, Ultra luister, kan ik wel zeggen dat je recensie in feite ook het wezenlijke van dat album heeft beschreven. Zeker die opmerking over spitsvondige teksten. Ik kan de twijfelaars dan ook van harte deze gratis download als propedeuse aanbevelen. Daarna volgt Orange vanzelf. Of niet.

      @ Peter: heel de wereld is plak- en knipwerk. Behalve de eerste aanvang en het laatste einde. 🙂

      En wat zijn geaardheid betreft. Luister eens naar We All Try van Nostalgia, Ultra met die sleutelzinnen in het midden van het eerste couplet:

      i believe jehovah jireh
      i believe there’s heaven
      i believe in war
      i believe a woman’s temple
      gives her the right to choose
      but baby don’t abort
      i believe that marriage isn’t
      between a man & woman
      but between love and love
      and i believe you when you say that
      you’ve lost all faith
      but you must believe in something
      something something
      you gotta believe in something
      something something

      • Die zin over knip- en plakwerk zit intussen vast in mijn geheugen!

        Dank Wim voor de opmerking dat mijn recensie blijkbaar iets wezenlijks heeft gezegd 😉 ‘We All Try’ is een geweldig nummer, muzikaal maar vooral tekstueel. Het einde van de clip dan wel weer morbide…

    • Dat is een mooie duit! Doet me ergens ook aan Adam Again denken. Die wisten natuurlijk ook wel raad met Soulklassiekers…

      of:

  5. Pingback: mousique’s jaarlijst 2012 | mousique.nl

Reacties zijn gesloten.