Recensie: My Bloody Valentine – Ep’s 1988-1991

Met vaste regelmaat zoef ik op zondagmorgen over ’s Heren wegen. Ik vind dat heerlijk: ten eerste kun je dan ten minste nog eens een beetje doorrijden en ten tweede geniet ik dan van de muziek die uit de autospeakers schalt. Dit keer betrof dat de verzamelde ep’s van My Bloody Valentine. Deze legendarische band kondigde jaren geleden al aan om zijn twee studioalbums en hun ep’s in geremasterde staat opnieuw uit te brengen. Elke keer werd de releasedatum weer uitgesteld. (Het zou bij een postrockband horen: om de climax maar voor je uit te duwen; maar MBV speelt geen postrock.) Maar afgelopen mei werd de belofte eindelijk ingelost. De ep’s ontbraken nog in mijn kast, dus die werden snel besteld. Zaterdag kwam het album binnen en de zondagmorgen erna was mijn auto gevuld met de geluidskunst en -terreur van MBV.

Het volume had ik hoog gezet, bijna tot de pijngrens… MBV verdient het namelijk niet om op op normaal niveau te worden afgespeeld. Daar is hun muziek veel te intens voor. Hun concerten zijn ook beroemd en berucht om hun geluidsniveau, dat niet voor iedereen een aangename ervaring is. In mijn auto intussen was het wel degelijk zeer aangenaam. Ik werd werkelijk de liedjes ‘ingezogen’ – dat lijkt me een juist woord voor een band die bekend staat om zijn zgn. ‘stofzuigersound’ – zo zeer zelfs, dat ik prompt een belangrijke afslag miste! Maar dat werd ruimschoots vergoed door de schoonheid die mijn oren streelde én geselde.

Ep’s 1988-1991 is een dubbelcd met daarop een viertal ep’s integraal verzameld: You Made Me Realise (1988), Feed Me With Your Kiss (1988), Glider (1990) en Tremolo (1991). Verschillende van deze ep’s waren intussen lastig te krijgen en/of behoorlijk duur. We mogen label Sony Music dankbaar zijn dat ze deze ep’s op twee schijfjes heeft geperst. Ze zijn hun geld dubbel en dwars waard, omdat je een prachtige staalkaart krijgt van één van de invloedrijkste gitaarbands uit de jaren ’90.

Aanvankelijk was MBV een garagerockbandje dat muziek wilde maken in de lijn van Birthday Party en Sonic Youth. Ook komen ze onder invloed van Jesus & Mary Chain, die een gruizige gitaarsound met veel feedback combineerden met een dreinerige zang. Voorman, gitarist en zanger, Kevin Shields is een geluidsfreak pur sang. Hij legt zich er op toe om zijn gitaarsound steeds meer te vervormen met distortion en allerhande effecpedalen. Zijn partner, gitariste en zangeres, Bilinda Butcher en hij zingen samen de liedjes. Vaak is de zang erg naar achter gemixt om volop ruimte te geven aan de indrukwekkende sound. De hoge stemmen van Shields en Butcher vermengen zich zodanig met de distortion dat er nieuwe geluiden ontstaan. Na optredens komen fans geregeld zeggen dat er iets mis met de PA omdat ze funny noises horen. Contact met het publiek maken Shields c.s. niet. Hun haren hangen voor hun ogen. De blik is naar beneden gericht, alwaar de batterij effectpedalen zich bevindt. Al snel worden ze daarom ‘shoe gazers’ genoemd. Het zou de naam worden voor een stroming gitaarbands, die in dit kielzog en met die werkwijze hun muziek gingen maken. Toch is MBV veel meer dan een shoegazeband. Hun sound is ook behoorlijk spacy of druggy en ook noise komt regelmatig om de hoek kijken. Veel meer dan bij shoegazebands als Slowdive, Ride, Lush en Swervedriver.

Ene Alan McGee, eigenaar van het label Creation Records, is hier zodanig van onder de indruk, dat hij MBV onder zijn hoede neemt en hun werk wil uitbrengen. Dit leidt in 1988 tot de release van de ep You Made Me Realise. Daar begint de huidige cd ook mee. Het is een overdonderend nummer. De drums zijn hard, op het blikkerige af, en de sound is inderdaad als een stofzuiger. En dan geen Miele, maar zo’n oude enorme Nilfisk, als u begrijpt wat ik bedoel! De zang daarentegen is juist dromerig. Juist die combinatie van de harde sound en de fijnzinnige vocalen is MBV’s eigen. Halverwege zit een gruwelijk stukje noise. Tijdens concerten wordt dit eindeloos opgerekt en heeft het de naam ‘Holocaust’ meegekregen. Die naam zegt genoeg en de band pleegt hun concerten daar meestal ook mee af te sluiten. Volgens mij wil je daarna ook niet meer…
You Made Me Realise is een ep waar geen zwakke schakel inzit. Speciale vermelding verdient nog Cigarette In Your Bed. Hier horen we zelfs een akoestische gitaar! En met name drummer Colm O’Ciosoig blinkt uit in een gevarieerd en subtiel spel. De stem van Butcher nestelt hier zich in als een mees in een vogelhuisje. Een paar gitaarlagen worden er nog over heen geplaveid, maar dit heeft hier niet de vorm van beton, maar eerder van lasagna: zeer smakelijk. De versnelling aan het eind komt net op tijd, om het nummer te behoeden voor een bepaalde monotonie.
Drive It All Over Me laat horen dat MBV toch ook een typische Engelse band is. Dan bedoel ik ook die typische mengeling van een bijna vrolijke melodie met een inktzwarte tekst. Op Smithsiaanse wijze wordt het doodsverlangen bezongen:

Run run away run run away
‘Cause there’s nothing left to say
Got no one to talk to
Leave me alone, I’m happy to die today
Run run away run run away
Cause there’s nothing left to say
O, the travel always gets me
Get in the car and drive it all over me

De zinsnede in het slotcouplet: You’re more than welcome to/Even though it’s painful to the ears klinkt in het kader van hun eigen geluidsbeeld onbedoeld grappig.

Vervolgens is het de beurt aan de liedjes van de ep Feed Me With Your Kiss (1988). Daar is genoeg over te zeggen, maar ik beperk me even tot het titelnummer. Zo’n titel doet een rustig romantisch liedje verwachten, maar niets is minder waar. Tegen de achtergrond van een immense gitaarmuur zingen Shields en Butcher een liefdesduet. Er zijn vele duetten gezongen in de popmuziek, maar dit is wel de meest verschroeiende die ik ooit heb gehoord. Het leidt tot een adembenemende kus (en de rest mag u invullen).

De ep Glider (1990) begint met misschien het bekendste nummer van MBV: Soon. Het kwam later ook op MBV’s meesterwerk Loveless (1991) terecht. Het is een aanstekelijk nummer dat bol staat van de funky gitaren, (voor die tijd) hippe beats, swingende synths en dromerige zangpartijen. Glider zelf is een kort instrumentaal nummer dat zich vooral kenmerkt door dissonante effectvolle gitaarpartijen. Later keert het nog een keer terug in een full lenght-versie van 10 minuten…

Tremolo (1991) zal zijn naam ongetwijfeld ontvangen hebben vanwege de tremolo-arm van de gitaar die Shields veelvuldig gebruikt. Hij combineert dat met een reverse reverb-pedaal dat een vervagend effect oplevert. Shields noemt dat zelf ‘glide guitar’ (ah, zo zijn we bij die andere titel!), wat ook wel omschreven wordt als een ‘dronken cello’. Deze ep begint met een voor MBV aantal rustige nummers. To Here Knows When komt ook van Loveless. Het heeft een heerlijk dromerige sfeer. Swallow gaat in diezelfde lijn door, hoewel het ook genoeg eigens heeft. Sterker nog: het is het enige nummer van MBV dat ‘wereldse invloeden’ kent. Het fluitje en de percussie doen meer dan oosters aan. Eigenlijk het enige echt stevige nummer van deze ep is Honey Power. Je zou kunnen zeggen dat de power in de jankende gitaren zit en de honey in de vocalen van Butcher. Het outro is hier trouwens van grote schoonheid.

Vervolgens komen er nog wat restnummers. Twee instrumentale nummers vallen op. In de eerste plaats omdat hun volgorde is omgedraaid. En ten tweede omdat ze zo enorm verschillend zijn: Instrumental no. 2 is behoorlijk electronisch en sferisch. Het doet sterk aan Slowdive denken. Instrumental no. 1 is juist electrisch en bruut.
De grootste verrassing zit nog aan het eind van het tweede schijfje. Daar vinden we namelijk drie nooit uitgebrachte nummers. Wat opvalt, is dat ze alledrie meer dan stevig zijn. Angel is een doordenderend liedje, waar de engelen wel spijkers aan hun vleugels lijken te hebben. Good For You is een kort nummer, dat de drie minuten niet eens haalt, wat een bijna punkachtige rauwheid kent. Maar het meeste indruk maakt How Do You Do It. De gitaren loeien als straaljagers, de drums knallen als clusterbommen en Shields zingt er bijna jennerig en nets iets verstaanbaarder overheen. Een indrukwekkend slotakkoord van twee schijfjes met topmuziek!

Advertisements

9 gedachtes over “Recensie: My Bloody Valentine – Ep’s 1988-1991

  1. Kees, wederom een heerlijk enthousiaste bespreking. Ook ik heb dit een luisterbeurt gegeven. Het was tijdens het leren van Hebreeuws een paar uur voor het tentamen zou aanvangen. Misschien niet de beste timing. Ik merk dat jij bij deze muziek een beleving hebt waar ik (nog) niet terecht kan komen. Voor mij zit deze geluidslawine op een bepaalde manier ‘dicht’. Ik vind het genre boeiend, een band als Slowdive (waar My Bloody Valentine mee vergeleken wordt) vind ik briljant. Dit is voor mij vooralsnog iets te veel stofzuiger. Ik denk dat ik eerst het album Loveless wat vaker ga proberen. Die spreekt mij vooralsnog meer aan.

  2. Mooie reactie, Daan! Daar heb je duidelijk op zitten broeden… 😉
    Ik herken het ook wel. Slowdive is wat toegankelijker en ook wat melodieuzer (althans, op hun eerste twee platen). Dat is ook een geweldige band en onmisbaar in het shoegaze-genre, alhoewel zij ook behoorlijk dreampop zijn.
    Maar als je wat langer in die ‘geluidslawine’ van MBV gaat staan – luister eens op koptelefoon of gewoon keihard op een goede installatie als je alleen thuis bent – dan ontdek je mooie details daarin. Ik noemde in mijn recensie niet eens de bassiste Debbie Googe, maar die kan er ook wat van.
    En ‘Loveless’ is geweldig. Niet voor niets riep Pitchfork dat album uit tot beste van de jaren ’90.

    • Ik kan me alles voorstellen bij wat je zegt. Een goede koptelefoon staat nog op mijn verlanglijstje (ik ga niet vaak uit eten hoor, maar vind het wel prijzig;)). Loveless bevalt me wel eigenlijk. Toch wel prettig, die energie. 🙂

      • Kijk, ik zie daar de eerste tekenen van de overgave.
        Volgende week verwacht ik de witte vlag (ik heb trouwens witte Beats…)

      • De witte vlag op het gebied van My Bloody Valentine of de koptelefoon?

  3. @Kees,

    die `mooie details’ die jij denkt te horen bij MBV dat zijn gewoon je binnenoorhaartjes die protesteren 😉

  4. @ Daan, misschien ‘Isn’t Anything’ van MBV ook nog even proberen. Geen 10 zoals ‘Loveless’, maar het scheelt decimalen, zoals JW pleegt te zeggen. Er wordt menig gitaarmuur opgetrokken – ergens hoor ik ook Mogwai, beter gezegd: die Schotten zijn behoorlijk schatplichtig aan MBV – en aan de andere kant zijn er ook aan aantal open vensters, waar de akoestische gitaar fijn doorheen trilt.

Reacties zijn gesloten.