3 x black music: Esperanza Spalding, Dr. John, De la Soul

Als vervolg op mijn vorige post 4x black music rondom de ‘zwarte lijst’, mijn eerdere post 3 x country music en Peter’s illustere serie posts met telkens drie nieuwe cd’s, hier weer drie nieuwe albums, opnieuw uit de hoek van de ‘zwarte muziek’.

Esperanza SpalsingRadio Music Society
Met haar vorige cd Chamber Music Society, brak ze door, won een grammy en belandde o.a. op het North Sea Jazz Festival. Dat album was inderdaad een verrassende en zeer plezierige mix van jazz, soul en pop met hier daar wat exotische uitstapjes naar bijvoorbeeld tango en samba. Ze werd omringd door een keur aan topmusici uit het jazz en world genre. En al waren er dus allerlei poppy invloeden en flirts met r&b, toch was de muziek in de eerste plaats echt jazz, zowel vocaal als in de uitvoering en structuren van de liedjes. Nu is er dus Radio Music Society. Met die titel geeft Spalding al aan dat ze haar grenzen gaat verleggen naar een radiovriendelijker geluid, een geplande crossover naar het mainstream poppubliek, zeg maar. Opnieuw omringt ze zich met grote namen (meest opvallend: hiphopproducer Q-Tip). Het levert wederom een album op, waar de muzikale klasse van afdruipt. Toch staan er in mijn beleving geen radiohits op deze cd. Misschien komt het vriendelijk funky Crowned & Kissed in aanmerking. Maar het is al met al toch nog te jazzy om echt poppy te worden. Dat maakt het wel tot een heerlijk relaxed en luchtig album wat mij betreft. Maar, als ik moet kiezen, dan vond ik de vorige beter.

Dr JohnLocked Down
Dr John is een opvallende en exentrieke persoonlijkheid in de toch al bonte wereld van de popmuziek. De bonte hoed die hij draagt op de hoes van zijn nieuwste cd Locked Down, doet me denken aan een figuur uit de film Pirates of the Carribean. Nu is de Carribean nooit ver weg in de muziek van Dr John. Geboren en getogen in New Orleans, heeft de creoolse muziek haar stempel op zijn hele oeuvre gezet. Daarbij is Dr. John een aanhanger van het voodoo-geloof, wat geen onbelangrijke rol speelt op zijn albums. Als ik ergens de schurft aan heb, is het wel aan voodoo; daar houd ik mij graag verre van. Dat wil niet zeggend dat ik de muzikale genialiteit van Dr John niet waardeer en dat ik een groot liefhebber ben van muziek uit de ‘The Big Easy’. De broeierige en swingende mix van jazz, blues, gospel, soul, cajun, latin en funk, met vaak een sterke nadruk op de piano en natuurlijk blazers, vind ik geweldig. Deze nieuwe cd van Dr John wekte eens te meer mijn interesse, omdat de productie en een deel van de songwriting, in handen zijn van Dan Auerbach, één van de gebroeders van The Black Keys. Dat was een ideetje van de kleindochter van Dr. John, een fan van deze groep. The Black Keys (zie hier Peters bespreking van hun laatste cd) zijn natuurlijk niet vies van een portie lekker gruizige, vette en soms snoeiharde blues(rock). En ik moet zeggen: het pakt hier geweldig uit. Met het gitaargeweld valt het alleszins mee. Auerbach geeft de muziek van John inderdaad een portie gruizigheid mee, die geweldig combineert met de swing in zijn muziek. Hoe? Door bijvoorbeeld vet aangezette blaaspartijen, een stomend orgel, een huppelende piano, ritmische percussie, meeslepende gitaarsolo’s en de 71-jarige John, die nog prima bij stem is. Een beetje blues, een beetje funk, een beetje vaudeville, een beetje psychedelica, een beetje swing, een beetje gospel, een beetje jazz, een beetje rock, zie hier een dampende New Orleans cocktail. Ik heb de teksten niet allemaal geanalyseerd, maar het varieert van politiek (Revolution) naar heel persoonlijk (My Angels). Waar een nummer als Ellegua over gaat, ik heb geen flauw idee. Is dat dan het voodoonummer op deze cd? De geweldige afsluiter is in ieder geval een heuse gospel: God’s Sure Good. Al met al echt een briljante cd.

De la Soul / Plug 1 & Plug 2First Serve
Kijk, dit vind ik nou hiphop. Maar goed, ik ben dan ook een beetje in de nineties blijven hangen, wat dat muziek genre betreft. Toen was het allemaal nog niet zo zwaar, zo gangsta, zo negatief. Natuurlijk, je had de militante politieke rap van Public Enemy, de hardcore shit van Onyx en Wu Tang Clan en de gangstarap van Ice Cube, N.W.A., 2Pac, Notorious B.I.G en consorten, als de voorboden van huidige groten Jay-Z, Lil’ Wayne, 50 Cent, Eminem, Rick Ross, Kanye West. Ik weet het, die laatste en ook Drake en Lupe Fiasco weten hiphop te combineren met emotie, humor, hitgevoeligheid en een beetje lucht. Maar vaak vind ik de huidige hiphop zo voorspelbaar, loodzwaar, negatief, pervers. Misschien idealiseer ik nu te veel, maar in de begintijd van de hiphop was er toch meer muzikale diversiteit, urgentie, humor en ontwikkeling. Scratching, sampling, intelligente teksten. Jazz speelde nog een (belangrijke!) rol. Dat soort dingen. Wat meer lucht, wat meer innovatie. Wat dat betreft vind ik Gers Pardoel echt wel een aanwinst voor de Nederlandse hiphop, die heeft dat ook. Maar goed, De La Soul dus. Drie hiphophelden uit de jaren negentig, die nooit gestopt zijn, maar destijds echt groot waren. Ze vielen op door hun humor en hun swingende stijl van hiphop maken, waar ze zich niet alleen lieten inspireren door funk en oldskool rap, maar ook door pop, reggae, jazz en psychdelica. Twee van de drie leden zijn nu terug onder de namen Plug 1 en Plug 2. Op First Serve bedienen zij zich van een beproefd hiphop-element: de skit. Dat is eigenlijk net zoiets als een concept-cd; het is een narratief die uitgewerkt wordt, alsof er een speelfilm zich ontvouwt, maar dan alleen in audio-vorm. Plug 1 en Plug 2 spelen twee jonge, ambitieuze rappers, Deen en Jacob, die het eind jaren tachtig/begin jaren negentig proberen te maken in het hiphopcircuit. Dat levert hilarische taferelen op, want de twee verschillen nogal. Deen zou je kunnen omschrijven als onzeker en introvert, terwijl Jacob meer een branieachtige levensgenieter is. Leuk en creatief bedacht. Wat belangrijker is: dit is gewoon goeie hiphop, waar ik blij van word. Tegenwoordig wordt dít soort hiphop ‘old school’ genoemd, maar dit is toch echt meer mijn ding, met deze jazzy beats en soulvolle samples, dan de huidge hiphop. Het ene moment is het aanstekelijk en dansbaar en het volgende moment relaxed en laid back. Flowen kunnen deze gasten ook nog steeds en hun flow trek ik ook beter dan al dat harde macho-gespit van tegenwoordig. Net als hun relativerende teksten. Zeg nou zelf, welke hiphopacts rappen er nu over tennis (waar de term First Serve vandaan komt)? Plug 1 en Plug 2 wel. Ik realiseer me dat ik als een oude lul begin te klinken, maar met deze muziek erbij, ben ik in ieder geval een vrolijke oude lul.

Tot slot weer drie ‘clipjes’:

Advertenties

21 gedachtes over “3 x black music: Esperanza Spalding, Dr. John, De la Soul

  1. De La Soul! Het intro van Ring ring ring heb ik jaren op mijn antwoordapparaat gehad 😉
    dat swingt inderdaad vele malen beter dan die semi-gangsta-shit van nu…

    die dr john vind ik van dit rijtje nog de meest interessante, lekkere mix van stijlen.

  2. Leuke recensie Daniel. Ik ga eens luisteren of er wat tussen zit, maar ik vrees ervoor.

  3. Haha. Ik vrees er ook voor. Misschien vind je De La Soul nog wel het lekkerste, als je in een gekke bui bent 🙂

  4. Leuk om te horen, JW! Ik heb al weer een nieuwe in de pijpleiding zitten, maar vrees dat ook dat niet echt jouw cup of tea is…

  5. Pingback: 3 x Black Music (3): Andrae Crouch, Ruthie Foster, Alabama Shakes « mousique.nl

  6. Ha, De La Soul: de hippies van de hiphop. Hun single ‘Me, Myself & I’ was één van mijn eerste kennismakingen met de hiphop. Wat een heerlijk aanstekelijk nummer is dat! Het album ‘Three feet high and rising’ heb ik nog niet zo heel lang geleden aangeschaft en het is behoorlijk legendarisch.
    Ook erg goed vond ik hun samenwerking met Gorillaz in ‘Jellyfish’. Ook weer zo’n zonnig en vrolijk nummer.
    Hun laatste album vind ik zeker niet verkeerd. Ik begrijp je punt ook wel. Het is niet zo negatief als veel andere hiphopacts. Die ‘tennis’-single vind ik geweldig: alleen al die beats van tennisslagen! Maar verder vind ik het een beetje teveel soulkoortjes. En het meest irritant vind ik die interludes en die complete hoorspelen. Die ongein beluister je toch geen twee keer: ze halen ook de vaart uit het hele album. Maar al met al is het toch best een leuke comeback (voor mij dan).

  7. Leuk dat je dit ook wel digt! ‘Three Feet High And Rising’ is idd legendarisch. Hét De La Soul album voor mij is ‘De La Soul Is Dead’. Wat betreft die interludes heb je wel gelijk. Is wel typisch hiphop, maar na twee keer weet je het wel en skip je door. Houd je verder een prima album over!
    Naast De La Soul vind ik jaren negentig groepen als Gangstarr, Digable Planets, A Tribe Called Quest etc. ook erg goed.

    • Gangstarr (en Jazzmatazz, maar daar hadden we het al eens over) vind ik erg fijn. Die andere twee ken ik alleen van naam. En ik weet dat Shabazz Palaces uit Digitable Planets is voortgekomen. Dan zal het wel de intelligentere hiphop zijn, schat ik.
      En over interludes gesproken: die op ‘Nu geloof ik wat er in de Bijbel staat’ vind ik juist wel weer erg leuk: die leuke historische weetjes tegen de achtergrond van een Psalmen spelend harmonium… (bruggetje!)

  8. Ja, ik lees net je reactie bij Mastodon. Ik vind het een zeer sympathiek project, van Meindert Talma (die weer met een nieuwe bezig is), maar vrees dat ik het weinig zou luisteren en om het nu voor ‘de heb’ aan te schaffen… M’n verlanglijstje is al te lang…

    • Ja, hij is nu bezig met een project over voetballers die maar één keer in Oranje voetbalden. Daar schijnt je mattie Reinier Sonneveld ook mee te maken te hebben, toch? Ach, dan maar spotifyen of groovesharken voor jou!
      Mijn verlanglijstje wordt trouwens nooit korter… Nu weer de nieuwe Spiritualized op de Luisterpaal, man man wat mooi!

  9. Stimmt genau! Reinier maakt een clip. Tsja, die neverending lijstjes… Spiritualized vind ik trouwens erg interessant. Ga je hun nieuwe album recenseren?

    • Is zojuist besteld. Nu maar hopen dat WOWHD de cd een beetje snel in mijn bus bezorgt… Ik recenseer namelijk niet vanaf de Luisterpaal. Ik ga wel voor kwaliteit.

      • Ja dat valt mij ook op. Als ze versturen is het er ruim binnen de week. Voorheen duurde dat echt wel 2 weken ofzo…Ik bestel, nu er geen platenzaak meer is in Apeldoorn, veel daar tegenwoordig. Best wrang dat ik in een dorp van 160.000 inwoners woon en er geen platenzaak te vinden is. De FRS en de V&D reken ik niet tot de platenzaken…

  10. Geen één platenzaak in heel Apeldoorn? Dat is schandalig! Begin er ééntje, zou ik zeggen…

  11. Pingback: mousique’s jaarlijst 2012 | mousique.nl

Reacties zijn gesloten.