Dubbelrecensie: Bruce Springsteen – Wrecking Ball

Daniël Drost en Daniel de Wolf schreven beiden, los van elkaar, een recensie over de nieuwe cd van Bruce Springsteen. Less is more, concludeert DD ergens. Toch volgen hier twee lijvige besprekingen. Maar ja, The Boss is The Boss. Die hóórt goed besproken te worden. Dus beste lezer, neem je tijd en lees hier meer over Wrecking Ball.

Daniël Drost:

The Boss is weer terug!

Hoewel ik over de laatste platen van the Boss niet onverdeeld positief ben, vervulde het nieuws dat er een nieuwe plaat aan kwam me wel met spanning en verwachting. Wat zou het nu worden? Om maar gelijk met de deur in huis te vallen: Wrecking Ball is een mooie plaat geworden waar de urgentie van afspat. In verschillende interviews heeft Bruce Springsteen gezegd dat hij heel zijn carriere als songwriter al bezig is de afstand te meten en te verwoorden die er is tussen de American Dream en de werkelijkheid. Hij heeft het idee dat die nooit zo groot geweest is als nu. Dat verklaart de urgentie en de woede die in veel van zijn liedjes naar voren komt.

Ik weet niet hoe het precies werkt bij Springsteen, maar het lijkt erop dat hij de situatie zo apocalyptisch inschat dat hij wel moet overgaan op bijbelse taal. Ook grijpt hij terug op taal uit de trotse Amerikaanse geschiedenis. Springsteen is lyrisch gezien goed op dreef. In The Ghost of Tom Joad, de themaplaat over Mexicaanse immigranten die een beter leven zochten over de zuidelijke grens van de Verenigde Staten, gebruikte hij ook bijbelse taal om het beloofde land aan te duiden. In eerste instantie was dat natuurlijk Amerika, het land van de onbegrensde mogelijkheden. Maar het kreeg ook een diepere laag, die van over de grens van dit leven. Straks is alles goed: For what are we/ Without hope in our hearts / That someday we’ll drink form God’s blessed waters/  And eat fruit from the vine/ I know love and fortune will be mine/ Somewhere across the border. Die dubbele lag hoor je in de teksten van Wrecking Ball ook regelmatig terug.

We take care of our own hakt er gelijk in. We zorgen niet meer voor elkaar, we redden onszelf wel. Easy Money lijkt een vergelijking te trekken tussen de witte boorden criminaliteit van de bankiers en de hoofdpersoon van het liedje die zegt: ik kan het ook, ik heb mijn Smith & Wesson 38, en ik ga naar de stad, looking for easy money. Shackled and Drawn blijft op dezelfde thematiek voort borduren: er is altijd gezegd dat hard werken beloonde, maar nu? Gambling man rolls the dice/ working man pays the bill. De arbeider blijft met niets achter.

Jack of all trades is een van de mooiste nummers van de plaat. Het heeft een ritme als een slaapliedje en je gaat er automatisch in hangen. Een lief slaapliedje. Zo is de tekst aanvankelijk ook: wij werken hard en zijn tevreden. Natuurlijk heb je de bankiers, de geldwolven, maar wij redden ons wel. Maar aan het eind komt hij plotseling venijnig uit de hoek: If I had me a gun/ I’d find the bastards and shoot ‘em on sight. / I’m a jack of all trades/ we’ll be all right. De lieflijke melodie lijkt een metafoor te zijn voor de werkende massa die in alles mee lijkt te gaan en tegen zichzelf zegt: we redden het wel. Die zich lijkt te laten onderdrukken. Maar hoe lang kun je mensen uitbuiten? Dat gaat zich op een gegeven moment tegen je keren.

Death to my hometown is een aanklacht tegen de mensen die de kleine steden uitkleden en leeg achterlaten. De tekst is een soort tegenovergestelde van het My hometown wat hij eerder schreef, wat namelijk een lied vol hoop was. Ja, er gebeuren heftige dingen, maar luister zoon, this is your hometown. Nu zingt hij weer tegen zijn zoon, maar de toon is grimmiger geworden. De hoop is weg, zet je schrap en zing je lied, meer is er niet over, they brought death to our hometown.

In This Depression maakt hij het leed persoonlijker, hoewel een titel met Depression natuurlijk ‘The Great Depression’ van de jaren ’30 doet meeklinken.  Titelsong Wrecking Ball gaat over dezelfde materie: hoe grote bedrijven de kleine zaken en winkels opslokken en alles slopen met hun sloopkogels om er beton voor in de plaats storten. Een deprimerende tekst, maar zoals veel nummers op de plaat, door de melodie op een of andere manier hoopgevend.

You’ve got it is een simpel liefdesliedje en varietas delectat, ook wat betreft thematiek. Rocky Ground is een nummer wat barst van bijbelse retoriek en symboliek. Het zou een zwarte kerk niet misstaan, zullen we maar zeggen. Volgens mij verwoordt hij hier heel treffend het geloof van de gewone man, die het beste wil voor zijn gezin en hoopt dat als hij bidt en werkt, de Heer de rest doet. Tegelijkertijd zit er de wanhoop in, een oproep aan de herder om zijn kudde bij elkaar te houden. Ze zijn verspreid en er komt hoog water aan…En, het moet niet gekker worden, er komt een stuk rap in voor! Evenals de black gospel samples elders op de plaat misstaan ze echter niet. Ik vind Rocky Ground echt een ongelooflijk nummer. Het is een gebed vol wanhoop, maar ook vol hoop. En hoewel alles lijkt in te storten, eindigt het met het hoopvolle There’s a new day coming/  a new day coming / a new day coming.

Land of hope and dreams kenden we al van de Live in New York plaat. Blijkbaar vond Springsteen het geschikt qua melodie en thematiek om het op deze plaat te zetten. Het past er inderdaad perfect bij. We are alive is wederom een ontzettend hoopvol nummer. Je kunt ons lichaam doden, maar onze geest blijft sterk! Hij haalt een aantal voorbeelden hiervan aan, waaronder Martin Luther King en een illigale immigrant die de grens over wil. Dit nummer doet in die zin ook aan The Ghost of Tom Joad denken. Het eindigt met de zinderende woorden:

We are alive
And though our bodies lie alone here in the dark
Our souls and spirits rise
To carry the fire and light the spark
To fight shoulder to shoulder and heart to heart
To stand shoulder to shoulder and heart to heart
We are alive

Dat is het einde van de plaat. Er staan nog twee bonusnummers op, waaronder het Ierse, Dropkick Murphys-achtige American Land. Dat is dan weer een ontzettend patriotistisch nummer met de strekking ‘we hebben Amerika samen groot gemaakt’, op een melodie met Ierse fluiten en marsritmes. Zoals je begrijpt is dat voor de gemiddelde Europeaan nogal over the top.

Concluderend: Wrecking Ball is een urgente, mooie plaat die behoort tot het beste wat the Boss de afgelopen jaren heeft gemaakt. Ik vind wel dat de laatste paar platen de productie helemaal dichtgemetseld zit. De lijst muzikanten die meespeelt is eindeloos en de mogelijkheden daarmee ook. Het geeft de nummers een ietwat logge sound. Less is more, zeggen ze toch? Ten tijde van Darkness en The River wist hij dat principe nog beter te hanteren en die platen zinderen dan ook meer dan deze doet. Toch is Wrecking Ball een plaat die ik vaak zal gaan draaien en het laat zien wat Bruce Springsteen allemaal in huis heeft wat betreft muzikaliteit, lyrisch vakmanschap en maatschappelijke engagement. En hoewel hij een jaartje ouder wordt blijft hij rocken alsof zijn leven er van af hangt. En dat dames en heren, maakt hem The Boss.

Beoordeling: 7,5/10

Daniel de Wolf:

Over de nieuwe cd van Bruce Springsteen is al veel gezegd en geschreven. Erg interessant allemaal. Recensies, beschouwingen, achtergrondartikelen, interviews, geloofsbelijdenissen, artikelen-over-Bruce-in-de-lijdenstijd, songsanalyses. Wat ik ga doen is daarom alleen mijn eigen mening als fan geven. De grote vraag: behoort Wrecking Ball tot de top van zijn oeuvre? Allmusic.com zegt ‘nee’. De kritiek van deze grote site op The Boss is, dat hij de laatste 10 jaar te serieus is geworden op zijn albums. Wrecking Ball spant daarbij de kroon. De recensist vindt het album teveel een boze plaat; het is allemaal te zwaar, te geforceerd, te weinig lucht om te ademen, te weinig partysongs aan de ene kant en te weinig subtiliteit aan de andere kant. Kortom: too much.

Naar mijn mening kan Wrecking Ball zich echter meten met Bruce’s beste werk. Dat The Boss de afgelopen tien jaar alleen maar zware kost heeft geproduceerd, vind ik een vreemde observatie. Working On A Dream en The Seeger Sessions, alsmede zijn live-cd’s, zijn allesbehalve zwaar. Dat Wrecking Ball qua thematiek een intense plaat is, klopt wel. Springsteen is natuurlijk altijd al de kampioen geweest van het beschrijven van The American Dream én The American Nightmare. Hij wordt wel beschouwd als het geweten van de Amerikaanse muziek, als a working class hero, die ‘de gewone man’ een stem geeft en opkomt voor de gemarginaliseerden in de samenleving en voor ieder die struggelt om het hoofd boven water te houden. Dat engagement klinkt op al zijn cd’s door, was misschien het meest intens op Nebraska, maar ook heel duidelijk voelbaar op The Ghost of Tom Joad (o.a. de problematiek van de illegale immigranten) en Devils And Dust (o.a. over de Irak-oorlog). Toen Amerika troost nodig had na 9/11, kwam Springsteen met The Rising. En nu komt The Boss opnieuw met een uiterst actueel album. Wrecking Ball is de plaat over de economische crisis vanaf 2009.

In meerdere opzichten doet het album mij aan de laatste cd van Ry Cooder denken. Ook die gaat bijna helemaal over de actualiteit, de recessie, het onrecht, de woede op graaierige bankiers en effectenhandelaars. Wrecking Ball is precies zo’n protestplaat. Maar net als Cooder weet The Boss deze songs óók in veraderlijk vrolijk klinkende folkmuziek te verpakken. Cooder is natuurlijk de meester van de zuidelijke folk en de blues. Springsteen leunt op Wrecking Ball zwaar op de Seeger Sessions. De invloed van Ierse volksmuziek en gospel is evident. De bandleden van de Sessions hebben de voorkeur gekregen boven de E-Street Band. Maar anders dan bij de Seeger Sessions, probeert Springsteen niet alleen tekstueel, maar ook muzikaal bij de actualiteit aan te sluiten. Het is folk met een rauw rockrandje en het gaat nog verder: moderne beats en zelfs hiphopelementen worden ingevoerd. Dat is een verrassing, maar het is goed gedoseerd gedaan en niet storend, wat mij betreft.

Wrecking Ball is een groeicd, die zijn geheimen niet direkt prijs geeft. Sommige nummers hebben echt meerdere luisterbeurten nodig en gaan dan onder je huid zitten. Tekstueel gezien is Wrecking Ball het Springsteen album waar ik al jaren op zit te wachten. Want waar veel recensies blijven steken bij het protest en de woede van de teksten, vind ik er juist ook heel veel troost en hoop inzitten. Springsteen grijpt meer dan ooit tevoren terug op zijn katholieke roots en geeft gospel een prominente plek op dit album, zowel muzikaal als tekstueel. Juist die combinatie van woede en pijn met geloof, hoop en liefde maakt het voor mij zo sterk. Bruce kiest niet voor niets voor deze mix van stijlen, natuurlijk. Blackgospel en folk ( en hiphop in zekere mate ook) zijn bij uitstek muziekstijlen die een traditie kennen van lijden, protest en hoop en waar de teksten net zo belangrijk zijn als de muziek. Dat mensen zich daaraan storen kan ik me voorstellen, maar ik vind het persoonlijk geweldig. Helemaal bij een fenomenaal tekstschrijver als Sprinsgteen. The Boss is ook wat dat betreft still The Boss.

Voor mij is Wrecking Ball net zo’n prachtig en urgent album als Pull Up Some Dust And Sit Down, maar zelfs sterker dan dat, door de hoop die het biedt. Het verwerft zich vast en zeker een plekje in mijn favoriete Springsteencd’s. Om maar even in dat laatste decennium te blijven: ik vind Wrecking Ball beter dan The Rising, Magic en Working On A Dream bij elkaar.

Advertisements

31 gedachtes over “Dubbelrecensie: Bruce Springsteen – Wrecking Ball

  1. Zo mannen, daar zijn jullie wel even voor gaan zitten! Complimenten voor deze zeer uitgebreide besprekingen en duidingen van Bruce’s laatste plaat. Ik voel me iets meer thuis bij de bespreking van de Daniël met puntjes op de ‘e’. Hij neemt iets meer afstand en is iets minder de fan dan de Daniel zonder puntjes… Vooral het punt van eerstgenoemde Daniël dat de sound te log is, deel ik. Met name de drums zijn m.i. veel te hard en te schel. Dat blijft er maar inknallen. Dat Bruce niet alleen The Boss is, maar ook BOOS is, moet er blijkbaar ingeheid worden. Wat meer subtiliteit en ironie (een prima stijlvorm om je boosheid te ventileren, volgens mij heeft Cooder dat altijd beter begrepen…) hadden goed kunnen doen.
    Jullie zijn allebei positief over de manier waarop beats en hiphopelementen hier worden gebruikt. Eerlijk gezegd vind ik met name die raps (van zijn zoons, toch?) te slap voor woorden. Ik begrijp al helemaal niet dat Daniel zonder puntjes dit ook zo waardeert, want als onze hiphopkenner heeft hij toch vele betere voorbeelden in zijn cd-kast staan…
    Dit zijn enkele kritische kanttekeningen bij inderdaad toch best een goede plaat van The Boss. Ik zal hem zeker aanschaffen en draaien (gebeurde tot nu toe een paar keer via De Luisterpaal), maar hij komt niet in mijn top 5 van favoriete Springsteenalbums…

  2. Ha Kees, over die hiphop, dat moet je nog even goed lezen dan, wat ik schrijf:

    “Dat is een verrassing, maar het is goed gedoseerd gedaan en niet storend, wat mij betreft.”
    Let wel er staat één rap op deze cd, in het nummer Rocky Ground. Deze is gedaan door de zangeres in datzelfde nummer en zeker niet door zijn zoons. Er wordt gesuggereerd dat zijn zoons invloed hebben gehad op experimenteren met beats en rap, maar dat is natuurlijk wat anders.

    En nogmaals, het is heel summier en niet storend. Ik vind die rap zeker niet slecht uitgevoerd, maar ga uiteraard niet vergelijken met echte hiphopcd’s, want dat is dit niet.

  3. Je hebt gelijk. Ik had het ergens gelezen of gehoord en die rap is zo laag gedaan dat ik er een mannenstem in hoorde. Maar jij als kenner geloof ik. Dat neemt niet weg dat ik het nog steeds een slappe en ook wel erg voorzichtige rap vind. Dan vind ik wat REM ooit deed met ‘Radio Song’ beter: gewoon een klasse-rapper als KRS-One uitnodigen die lekker los mag gaan… Er zijn toch genoeg hiphopmannen of -vrouwen die wel even een lekker potje willen rappen bij The Boss?! Ach, het is een detail, maar omdat jij het schreef, kon ik het niet nalaten…

  4. mooie dubbelrecensie jongens, ik ben niet zo’n Springsteen fan, dus kan het juist erg waarderen op deze manier eens goed in zijn werk (en de nieuwe plaat) te worden geintroduceerd.

    wat betreft de kritiek op de `boze’ toon van deze plaat, die begrijp ik eigenlijk niet. is het niet volledig terecht dat The Boss boos is, er is toch ook veel om boos over te zijn? zijn de arbeiders misschien nog teveel in die roes van `Jack of all trades’ om die woede toe te laten? ik denk dat onze tijd ideaal is voor nieuwe protestmuziek, kom maar op er kan nog wel een schepje bij wat mij betreft!

  5. Yeah!

    Ik denk dat The Boss idd heel terecht boos is en bewust heeft gekozen voor deze muziekstijlen, om die boosheid te onderstrepen. Dat het daar niet bij blijft, vind ik des te sterker, Bruce blijft hoopvol en put daarbij uit rijke tradities.

    • Mag ik hier toch een kritisch nootje bij plaatsen? Ik vind het ook goed dat The Boss boos is. Boosheid is meer dan legitiem als het over onrecht gaat. Maarrr… als het dan over graaien gaat, waarom vraagt The Boss dan van die enorme gages voor festivals als Pinkpop, etc? Zie ik daar niet wat boter, op eens mans hoofd?

  6. Mooi verhaal, fijn dat jullie wat duiding geven bij teksten, ik kan meestal niet zoveel met teksten, ben meer op de muziek ingesteld. Maar die tekstuele duidingen geven zeker een meer waarde aan het beluisteren van het album. Ik zal dit waarschijnlijk niet kopen, of het moet een koopje zijn. Desalniettemin klinkt het echt goed. bedankt voor deze verhalen

  7. Ik vind persoonlijk alleen de teksten al de moeite waard om het album te kopen! Teksten en muziek zijn hier echt een twee-eenheid en Bruce is gewoon een groots tekstschrijver. Hij weet mij met dit album echt te inspireren.

    • wel een mooi verhaal! Ik krijg er wel kippevel van dat ze met z’n allen daar bij the Drive By Truckers staan en dan Born to Run meeschreeuwen.
      ‘Ik ga ‘m niet luisteren, want ik wil mijn oude beeld houden.’ Tja, als je zo’n houding krijgt ben je denk ik opgehouden te leven. Dan ga je defensief alles beschermen zodat het blijft zoals het is. Een tevergeefse zaak..

      • Onze Nico heeft het cynisme tot kunstvorm verheven. Best grappig, maar tegelijk inderdaad ook triest. Doe me dan maar de strijdbaarheid van Springsteen!

  8. En o ja, de hoes doet in ieder geval een gooi naar de lelijkste van het jaar… Daar had hij van dat gage voor festivals en concerten toch wel iets meer geld aan kunnen besteden?
    😉
    Wat een armetierig voorkantje. Of is dat juist bedoeld als uiting van boosheid? 😦

      • Vette letters zeker, maar die verder weinig tot de verbeelding spreken. Of mis ik iets?

  9. Tsja. De twee punten van kritiek van ND:

    – De hoge prijzen voor concerten. Dat vind je bij heel veel artiesten terug natuurlijk. Daar moeten ze het van hebben, sinds de ineenstorting van de muziekindustrie en de opkomst van het downloaden. Die shows kosten ook enorm veel geld.En kennelijk kunnen mensen zich zulke tickets nog steeds massaal veroorloven en hebben ze het ervoor over. Bij Bruce krijg je er dan ook altijd wat voor terug. die gaat gewoon drie uur lang helemaal los. Ik weet niet of het hypocriet is, want ik weet niet wat hij met dat geld doet. Misschien geeft hij wel veel weg. Maar ik begrijp je punt wel. Neemt voor mij persoonlijk niet weg dat zijn boosheid herkenbaar is en zijn antwoorden inspirerend. Misschien is dat ook wel hypocriet: ik koop cdtjes, da’s ook een luxe in deze wereld. Ik kan dat geld ook weggeven.

    – Die boosheid is zo niet leuk. Dat dromen was zo leuk. Ja – en ook naïef. Tuurlijk heeft dat iets en gelukkig hebben we die platen. Maar dromen kan ook betekenen dat je je kop in het zand steekt. Wakker worden mensen! Bruce blijft trouwens ook op Wrecking Ball hardop dromen van en verlangen naar een betere wereld, maar wel op een iets wijzere manier, als je het mij vraagt.

    • Mooie en eerlijke antwoorden, Daniel. Toch is het wel de vraag of de echte arbeiders zulke kaartjes nog kunnen betalen…
      Maar je hebt ook gelijk: we hebben allemaal boter op ons hoofd… En over die boosheid en dromen is mooi gezegd. Je mag dan geen puntjes op de ‘e’ hebben, je punten zijn behoorlijk raak!

  10. Prima beschouwingen! Een hedendaags protest-album dat volgens mij niet onderdoet voor Wrecking Ball is World Wide Rebel Songs van Tom Morello (die twee keer soleert op Wrecking Ball). Luister vooral naar het duet met Ben Harper (Save The Hammer For The Man)!

  11. Mooie aanvulling Wim, bedankt! Dat is toch die gast van Rage Against the Machine?

  12. Zeker een mooie aanvulling en wat een fijn nummer dat duet met Ben Harper!
    De stem van Morello vind ik dan wel weer een beetje in het niet vallen bij die van The Boss, maar goed, gitaarspelen kan hij dan weer als de beste!
    En over hedendaagse protestplaten gesproken. De nieuwe Soulfly – ‘Enslaved’ – lijkt mij hier ook helemaal bij te horen. En over apocalyptisch gesproken! Wat jij, Wim?

    • dat is het meest urgente nummer dat ik in lange tijd van Soulfly heb gehoord. Mss wel sinds hun debuut. De subtiliteiten in de beelden kunnen ze nog in groeien, zullen we maar zeggen…

      • Kijk, gij hebt het begrepen! Wie oren heeft…
        Volgens mij kom je langzamerhand weer bij je wortels terug, beste Daniël!

  13. Kees, Soulfly? ik wil hier niet ‘oftoppiccen’.

    De stem van Morello zegt wat ie moet zeggen en spelt precies het juiste onheil…

    ‘For the past of my redemption will mean the end of many things. The ransom for my soul the blood of generals and kings.’

    • Ja, Soulfly! En offtoppicen hoort gewoon bij de huisstijl van Mousique 😉
      Het clipje is natuurlijk behoorlijk luguber, maar die tekst is profetisch en apocalyptisch én vol van woede over het onrecht van de moderne slavernij.
      Goed, dit gezegd hebbende, ga ik weer terug naar mijnheer Morello. En zijn stem. Persoonlijk spreekt me zijn sprekende gitaar meer aan dan zijn wat vlakke stem. Ik vind die van Ben Harper echt mooier en sprekender. En van Bruce ook (zo ben ik weer helemaal on topic! :-))

      • “…offtoppicen hoort gewoon bij de huisstijl van Mousique…”

        inderdaad, in elk geval sinds ene cornelisb de gelederen kwam versterken 😉

      • Jaja, krijg ik de schuld weer! Ik kan er zo nog een stuk of drie opnoemen die zich hier ook ‘schuldig’ aan maken… En zeg nou zelf: is het niet heerlijk om van The Boss bij een stel Brazilaanse Bazen terecht te komen met hun oergebrul?!

  14. Plaat sinds gisteren in huis en ik moet zeggen: je kunt er prima bij koken en autorijden!

  15. Pingback: mousique’s jaarlijst 2012 | mousique.nl

Reacties zijn gesloten.