APK: iLiKETRAiNS – Progress Reform

progress-reformHoe kom je nieuwe en aansprekende muziek op het spoor? Bij mij gaat dat al jaren het meest via internet. Op allerlei muzieksites en -blogs vis ik nieuwe artiesten en bands op. Zo ook in 2006. Ergens had ik iets vernomen van een band uit Leeds met de intrigerende naam iLiKETRAiNS (let op de schrijfwijze, die zou later veranderen). Als snel kwam ik van hen een videoclip tegen van hun single Terra Nova. Dit liedje gaat over Robert Falcon Scott (1868-1912) die begin 1912 met zijn schip Terra Nova een ontdekkingstocht maakte naar de Zuidpool. Niemand was daar ooit geweest en hij wilde daar de Engelse vlag neerpoten. Alleen de Noor Amundsen was hem net voor en Scott bereikte wel de Zuidpool, maar zag er al de Noorse vlag wapperen… Helaas verliep de terugreis in de barre omstandigheden niet goed en Scott kwam samen met zijn vier expeditiegenoten om. Deze tragische gebeurtenis vormt het onderwerp van iLiKETRAiNS’ liedje Terra Nova. In de videoclip komt er eerst een dagboekfragment van Scott, waarin alle tragiek al samengebald is. Vervolgens ontrolt zich een fraai animatiefilmpje van het schip, de vijf Poolreizigers en het witte decor van Antartica. De gezichten van de poppetjes worden gevormd door de gefilmde gezichten van de leden van iLiKETRAiNS. Het heeft aan de ene kant iets kinderlijks, maar daardoor is het ook zo ontroerend. Daarnaast zien we iLiKETRAiNS zelf ook in zo’n nauwe tent hun liedje zingen, met de hun kenmerkende stijl (hoofd naar beneden, gebogen over de gitaar en woest daarmee zwaaiend):

Great God
This is an awful place
and I do not think that we can hope
for any better things now
Oh the end
cannot be far
It cannot be far
I cannot wait
Exploration’s last great prize
A saving grace
It wasn’t mine

And more’s the shame
You will remember my name

Genoeg over deze kunstzinnige clip. Het gaat tenslotte om het liedje. Dat is in één woord: IMPOSANT. Als ik er iets meer woorden aan mag wijden: het is een wonderlijke mengeling van de postrock van bands als Mogwai en Explosions in the Sky en de doemrock van Joy Division. De lage en donkere stem van zanger/gitarist David Martin houdt het midden tussen Nick Cave en Ian Curtis, maar dan nog iets monotoner. ‘Sonoor’ is misschien een beter woord. Bovendien heeft Martins stem een typische, bijna stiff upperlip-achtige, Britse uitspraak. De rinkelende gitaren klinken als vallende ijspegels. Maar als ze losgaan – en dat gebeurt in dit nummer meermalen – wordt het een woeste storm, waarbij je niet op de benen kunt blijven staan.

Het album Progress Reform begint ook met dit geweldige nummer Terra Nova en je denkt: Kan het nog beter worden? Beter niet, maar wel anders. Het volgende liedje No Military Parade borduurt nog even verder op de tragische geschiedenis van Scott. Je zou het een soort requiem voor hem kunnen noemen: Yours is the end I was hoping for/ A nation mourns/ Your tragic downfall/ There will be no military parade. Aangrijpend zijn de melancholische strijkers en het marstempo van de drums. Geen militaire parade en toch hoor je de drums roffelen. Dat is zo wrang en tegelijk zo mooi gevonden!
A Rook House for Bobby is gewijd aan een wat meer recente geschiedenis: die van de excentrieke Amerikaanse schaker Bobby Fischer. De leden van iLiKETRAiNS (zanger/gitarist David Martin, Guy Bannister (gitarist/toetsenist), Alistair Bowis (basgitarist) en Simon Fogal (drummer), met als extra lid grafisch ontwerper en trompetist Ashley Deane); zij allen zijn verwoede schaakliefhebbers. Dan wijd je een liedje natuurlijk niet aan de saaie Karpov of de hooghartige Kasparov. Nee, dan zing je over Bobby Fischer, die op IJsland zijn legendariche WK-match met Boris Spassky uitvocht. Fischer won, maar daarna ging het bergafwaarts met hem. Hij werd steeds zonderlinger. De hommage van iLiKETRAiNS is een prachtig nummer, waar alle tijd wordt genomen om het langzaam op te bouwen naar een klinkende climax, om daarna weer terug te schakelen naar het ingetogene. De cynicus zal zeggen: ‘dit postrock-trucje is al zo vaak gedaan. Dat kennen we nu wel.’ Diegene zou ik willen antwoorden: ‘luister toch maar eens naar dit nummer en hoor hoe overtuigend en bij de kladden grijpend het hier vertolkt wordt.’
Vervolgens komen er twee wat kortere liedjes: Citizen en The Accident. Beiden zijn ze ook wat schetsmatig: muzikaal én tekstueel. Om maar met het laatste aan te vangen: hier zijn de historische verwijzingen afwezig. Het gaat meer om algemeen menselijke (wederom tragische) gebeurtenissen van scheiding en een (bewust?) ongeluk. Muzikaal zijn het ook minder liedjes met een kop en een staart, maar wordt er meer gespeeld met sfeer. Denk niet dat deze nummers daarom minder fraai zijn. De gitaren in Citizen leggen een onaards mooie laag neer en de stiltes in The Accident doen weer aan een band als Savoy Grand denken, die daar ook zo prachtig mee spelen kan. Bovendien bloeit dit nummer aan het eind toch nog mooi orkestraal open. Maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat dit middenstuk van het album niet het hoogtepunt vormt.
Gelukkig volgen er nog twee ‘klappers’. Allereerst Stainless Steel. Hier wordt tijd genomen om het nummer op te bouwen. Over een rustig rinkelende gitaar en een cello heen zingt Martins met ultralage stem een spannende tekst: Please don’t go into the kitchen/That’s where the knives are/And I won’t be held responsible. Hitchcock is niet ver… Na twee minuten vallen de drums in en de gitaren worden wat luider. Telkens wordt er een tandje bijgeschakeld en aan het eind is het een nietsontziende storm van noise geworden. IMPOSANT
Het slotnummer The Beeching Report komt weer uit de ‘geschiedenisboeken’. Richard Beeching was directeur van de Britse Spoorwegen en nam in de jaren ’60 het besluit om 20.000 kilometer aan spoor te sluiten. Daardoor moesten vele plaatsen hun stations sluiten en werden ze onbereikbaar per trein. Deze bezuinigingsmaatregeling zou volgens Beeching hooguit 40.000 banen kosten, maar het werden er bijna 200.000. De jongens van iLiKETRAiNS houden niet alleen van treinen – ze traden zelfs op in oude uniformen van British Rail – maar ze hebben ook een groot sociaal hart. Ze nemen het op voor de spoorwegarbeiders en richten hun aanklacht tegen Beeching met de aangrijpende woorden:

Is this the price we pay for progress?
Taking one step forward for every six we take back
Does your dirty oil-stained money make you happy
Do you just wan’t to be remembered?
Book your place in history (you will be)

Reform, reform
Oh you are taking apart what we made
With our hands and our hearts

Het oeuvre van iLiKETRAiNS wordt wel gekenschetst met de term ‘library rock’, omdat het vaak gaat over onderwerpen die opgedolven zijn uit de historie. Nu klinkt zo’n term ‘library rock’ een beetje suf en stoffig, maar dat geldt niet voor de wijze waarop iLiKETRAiNS deze verklankt. Zij vertolken de geschiedenis zo wonderschoon en gepassioneerd, dat het stof van de geschiedenis juist wordt weggeblazen en figuren als Scott, Fischer en Beeching heel dichtbij komen.
Het enige nadeel van Progress Reform is, dat het een EP is. Het album klokt iets meer dan een half uur. Het eerste volwaardige album werd Elegies To Lessons Learnt (2007). Daarna verschenen nog een tweetal EP’s en het album He Who Saw The Deep (2010). Kwalitatief zijn al deze platen hoogstaand, maar nooit werd ik zo van mijn sokken geblazen als door Progress Reform. Vandaar dat dit dan ook mijn APK is…

24 gedachtes over “APK: iLiKETRAiNS – Progress Reform

  1. iLiKETRAINS… heb de naam vaak voorbij zien komen en weet ook al een tijd dat ik het een keer moet gaan luisteren. Maar door jouw mooi omschreven APK weet je te bereiken dat ik dat ook heel snel ga doen, Kees. Gefeliciteerd dus!

  2. man, waar haal je de tijd vandaan om dit allemaal te schrijven! kost me dagen om bij te blijven. Maar dit klinkt waanzinnig mooi. Ik ga ’t checken

    • “Dit klinkt waanzinnig mooi” De liedjes van de YouTube-linkjes of Kees’ omschrijving van de muziek? 😉

    • Vincent, zo’n plaat gaat al jaren met me mee. Dus dan is het weer even terugluisteren, teksten erbij, wat aantekeningen maken en wat op het wereldwijde net grasduinen. Vervolgens het in een vaatje gieten en ziedaar een APK. En als je dan terugleest dat mensen van zo’n album weer nieuwsgierig en enthousiast worden, is dat weer een stimulans voor de volgende (ik heb nog zo’n 30 kandidaten voor de volgende APK’s ….)

  3. Fraaie APK!

    I Like Trains is een geweldige band en ik heb deze nooit als een EP beschouwd. 7 volwaardige nummers met het onovertroffen “A Rook House For Bobby” als hoogtepunt, maken het tot een compleet album. Pod van The Breeders was niet langer…Bobby Fischer is overigens jarenlang vermist geweest en uiteindelijk als zwerver opgedoken en overleden. Tim Krabbé is ook een groot schaakfan en heeft dit nummer van toen nog iLiKETRAiNS ook aangehaald 😉

    Live is het ook ontzettend mooi, wat ik 2 keer heb mogen ervaren…duister, dromerig, hard en toch wonderschoon.

    Het eerste “echte” album is ook mooi door de duistere thema’s. De laatst is een geslaagde herhaaloefening. Voor de fans zijn de cd-singles en de verzamelaar This skin full of bones ook zeer de moeite. Ondertussen kan ik niet wachten tot ik The Shallows in handen heb…de pre-order is al de deur uit 🙂

    • (en de naam is slechts 1x veranderd…het feit dat het één keer met enkel kapitalen hebben gedaan is puur voor de voorkant van het album…daarmee verandert de bandnaam nog niet)

    • Oké, er zijn genoeg volwaardige albums die ook een half uurtje duren, maar voor ILT-begrippen vind ik hem wel wat kort. Maar laten we niet gaan discussiëren over wat nu wel of niet een EP is en ook niet over de schrijfwijze. Ik vind de oorspronkelijke trouwens wel het mooist…
      Ik wist niet dat Tim Krabbé dat nummer over Bobby Fischer aangehaald heeft. Heb je trouwens die docu pas over Fischer nog gezien? http://www.hollanddoc.nl/kijk-luister/documentaire/b/vpro-import-bobby-fischer-against-the-world.html Prachtig!
      Ik had ze graag ook eens live willen zien. Daar is het nooit van gekomen. Wie weet straks.
      Ellegies To Lessons Learnt is zeker ook mooi. Bijvoorbeeld door Spencer Perceval, zo’n heerlijk uitgesponnen nummer (met wederom een fraaie clip, een beetje ala Tool):

      • ik discussieer ook heulemaal niet…ik zeg alleen hoe het op mij overkomt; de grenzen van het medium zijn toch niet afgebakend en doen er niet toe…maar inderdaad hij had best langer gemogen

        en iLiKETRAiNS is zeker MOOiER! 🙂

        docu heb ik een stukje van gezien ja, maar de man heeft dan eerlijk gezegd niet mijn interesse…hoewel het een fenomeen was

      • Wanneer komt die nieuwe ILT nu eigenlijk uit? En is er al enig vermoeden hoe hij gaat klinken?

      • Mooier in ieder geval qua geluidskwaliteit! 😉 en verder wacht ik het maar rustig af. Ik heb al hun albums (niet alle ep’s) en de verzamelaar in mij wil die nieuwe plaat al hebben…

  4. Het grote verschil tussen de ep en de latere albums is de trompet! Drie keer zag ik de band, maar di eerste keer, toen nog met de blaasman [in Brugge], was werkelijk overdonderend.

    • Dat een trompet zo’n verschil kan maken… Dat eerste volwaardige album vind ik dan ook nog wel erg mooi hoor… Zelfs zonder trompet. Maar live kan een trompet of blazerssectie wel grote indruk maken. Ik zou zeggen: zie De Kift… 🙂

  5. geweldige band ! heb ze ook al een paar keer live mogen zien, heel grappig op het cactus festival in Brugge, een romantisch park en een strak blauwe lucht 26 graden, en dan de ijskoude donkere klanken van ILT over je heen laten komen…. een aparte ervaring. Vorig jaar speelde ze op Rock Herk hier in de buurt, een heerlijk meeslepende set.

    • Dat Cactus-festival begint intussen steeds legendarischer vormen aan te nemen. Wim B. Begint er ook telkens over. The Flaming Lips en Mono en dus ILT had ik er ook wel willen zien vlammen…

  6. Cactus is een vaste waarde voor ons, we gaan dan in een hotel en drie dagen genieten…. Dit jaar beloofd het ook weer fijn te worden Explosions in the Sky, Chris Cornell, Low. Dus dat wordt weer genieten. eerlijkheid gebied mij te zeggen dat voornamelijk mijn vrouw een Cactus fan is en ik met haar mee ga… 🙂

    Enne als je iet de hele tijd op het festival wilt zijn Brugge is ook een leuke stad…

Reacties zijn gesloten.