Recensie: Kanye West & Jay-Z Watch the Throne

Nog even en het is weer Prinsjesdag, met als hoogtepunt de Troonrede. Waarbij ik blij ben dat Hare Majesteit deze voorleest in de Ridderzaal. Ik moet er niet aan denken dat Mark Rutte deze plechtige woorden voorleest, met die eeuwige glimlach op het gezicht. Nee, de Troonrede verdient een koninklijke waardigheid, met een koningin op een troon. Alleen om die reden al blijf ik koningsgezind.

Kanye West en Jay-Z steken ook een ‘Troonrede’ af op hun nieuwste en gezamenlijke album Watch the Throne. West had al eens een heel album voor Jay-Z geproduceerd, maar van een gezamenlijk album was het nog nooit gekomen. De verwachtingen waren dan ook hooggespannen.

Toen ik de albumtitel hoorde, dacht ik dat de beide heren dat religieus bedoelden. Dat is geen vreemde gedachte, aangezien beiden voorheen nogal eens met het religieuze koketteerden. Ook op Watch the Throne gebeurt dat regelmatig. Toch denken zij de ‘Troon’  niet in hemelse sferen. Nee, ze bedoelen zichzelf. Ze zijn immers de zelfverklaarde koningen van de hiphop. Als je de hiphopwereld een beetje kent, weet je dat het groteske daar een veelgebruikte stijlvorm is, ook als het over eigenwaarde gaat. Een gemiddelde rapper lijdt niet snel aan een minderwaardigheidscomplex (althans, uit de teksten blijkt het niet). En laten we wel wezen: als het over Kanye West en Jay-Z gaat, kunnen we gerust zeggen dat zij de koningen van de (commerciële) hiphop zijn. Kanye West verstaat als geen ander de kunst van het produceren. Zijn sample-keuzes zijn vaak geniaal, zijn instrumentgebruik regelmatig zeer verrassend en zijn guestlist hoogst verrassend: neem iemand als Justin Vernon (Bon Iver). Die zou je toch niet direct verwachten in de buurt van een rapper? Kanye West lukt het. Jay-Z moet het veel meer van zijn taalgevoel en flow hebben. Die zijn bij hem dan wel van grote, grote klasse. Leidt de samenwerking tussen deze ‘koningen’ dan ook tot een album van koninklijke status? Of nog pregnanter gezegd: is Watch the Throne een meesterwerk geworden?

Het album begint geweldig met No Church in the Wild. Een vette baslijn klinkt, waaroverheen Frank Ocean (van Odd Future) met gloedvolle soulstem zingt: Human being to the mob/What’s a mob to a king?/ What’s a king to a god?/What’s a god to a non-believer/Who don’t believe in anyting?/Alright alright/No church in the wild.  Daarna rappen Jay-Z en West in hoog tempo achter elkaar over diezelfde vette baslijn. Ze houden het hier muzikaal eenvoudig, waardoor de scherpe teksten des te harder aankomen. Jay-Z’s liefje Beyoncé mag in Lift Off haar moppie meezingen. De thematiek van ruimtevaart is hier op grappige wijze verwerkt, inclusief het aftellen aan het eind voor de lift off, maar al met al is het een beetje simpel liedje. De eerste tegenvaller dus. En dat is al snel. Gelukkig slaan West en Z snel terug met Niggas in Paris. Dat heeft een electro beat en synthlaag – zoals vandaag de dag heel veel in hiphopland klinkt – maar het pakt hier erg goed uit. Otis is een hommage aan Otis Redding. Uit zijn liedje Try a little tenderness is een flinke sample genomen, waaroverheen de beide heren rappen. De raps sluiten heel goed aan bij die prachtige onderliggende stem van Redding, die ze helemaal hebben laten staan. West en Z zijn elkaar hier ook flink aan het dissen. Het is een heuse rapbattle, waarbij ze elkaar de loef proberen af te steken als het gaat over skills en niet te vergeten luxe. Wat dat laatste betreft; dat gebeurt met de nodige zelfspot. De zwarte muziek wordt sowieso op Watch the Throne geëerd. Na Otis Redding klinkt er in Gotta Have it een sample van James Brown, één van de grootmeesters van de soul en funk. En in New Day is Nina Simone te horen. Helaas wordt haar prachtige stem door de autotune gehaald – wanneer wordt dat ding nu eens eindelijk ritueel begraven? – maar verder is New Day een prachtig jazzy nummer, waarbij de tekst het meest ontroerend is, omdat Kanye en Jay hun toekomstig nageslacht een vaderlijk advies geven, dat tegelijk een erkentenis is van hun eigen fouten. De biecht in de hiphop… Het volgende nummer past tekstueel weer veel meer in het spectrum: That’s my B**ch. Opnieuw wordt er een James Brown-sample gebruikt en hier werkt ook Justin Vernon aan mee, alhoewel ik het niet echt kon ontdekken. Maar ja, dat blijft ook een makke van hiphop: de gastenlijsten zijn soms zo lang, dat je geen flauw idee hebt, wie waar te horen is. In Who’s gonna stop me wordt aangehaakt bij een hippe stroming in de dansmuziek, die van de dubstep. Helaas pakt dit niet goed uit. Het is een irritant nummer geworden, met veel geschreeuw en weinig wol. Na een minuut denk ik al: ‘Who’s gonna stop this?!’ Intussen wordt het hoog tijd dat de ‘Troonrede’ van Watch the Throne weer maatschappelijke relevantie toont. Die klinkt dubbel en dwars in Murder by Excellence. Over een vrij kale beat wordt er gerapt over het geweld dat nog steeds tegen zwarten gebruikt wordt. Het nummer wordt dan ook opgedragen aan Danroy Henry, een jongen die doodgeschoten werd door de politie. Tegelijk verwijt West en Z het de zwarten ook dat ze nodeloos geweld tegen elkaar gebruiken. Troonrede? Het is meer een profetische aanklacht. Made in America is daarentegen juist een hommage aan die zwarte broeders en zusters die wel inspirerend geweest zijn en nog zijn: Martin Luther King en Malcom X bijvoorbeeld. Zij worden in het rijtje van Jozef, Maria en Jezus geplaatst. En dan rept Jay-Z opeens over zijn oma met de verrukkelijke appeltaarten en bananenpudding. Hoe een gewone vrouw groot kan zijn! Het nummer eindigt trouwens ook groots in muzikale zin. Het doet erg denken aan de stijl van My Beautiful Dark Twisted Fantasy, het laatste album van Kanye West. Het reguliere album van Watch the Throne eindigt met Why I love You. Dit wordt helemaal gedragen door de sample van Cassius’ I love You so. Laat ik dat nou net een vreselijk irritant nummer vinden. Daar kunnen alle mooie teksten over negers die koningen kunnen worden niets meer aan veranderen.

Gelukkig hebben wij hier de limited version in huis. Deze is niet alleen schitterend uitgegeven. De foute gouden hoes, ontworpen door Ricardo Tisci van modehuis Givenchy, lijkt bijna wel van echt bladgoud. Stiekem vind ik hem dus gewoon heel mooi. Een uitgebreid tekstboekje vertelt ook alles wat je wilt weten. En… er staan maar liefst vier bonustracks op. En niet de minste! Na maar liefst drie minuten stilte na de reguliere nummers barst allereerst Illest Motherf**ker Alive los. Ook hier weer die vette productie. Die is nog niets vergeleken bij HAM, waar zelfs een heus operakoor te horen is. Het is totaal over de top, maar ook geniaal gedaan. Verslavend. Gelukkig is Primetime een stuk lichtvoetiger, want dat heb je als luisteraar dan ook wel nodig. The Joy, dat gedragen wordt door een sample van weer een andere soulheld, Curtis Mayfield, valt dan weer een beetje tegen.

Deze recensie heeft intussen de lengte gekregen van een uitgebreide politieke analyse. Maar ja, dat verdient een ‘Troonrede’ ook. Mijn eindoordeel is dat dit Watch the Throne niet overal sprankelend is, laat staan onvergetelijk. Een meesterwerk is het dus niet geworden. Daarvoor moet je wezen bij het beste dat de beiden ‘koningen’ solo uitbrachten: Kanye West met het al genoemde My Beautiful Dark Twisted Fantasy (2010) en Jay-Z met zijn Black Album (2003). Toch is Watch the Throne ook geen tussendoortje geworden, dat beide heren even gemakzuchtig uit hun ervaren koker persten. Daarvoor zijn een aantal nummers veel te origineel én te goed. Bovendien gaat dit album ook werkelijk ergens over. Betere (commerciële) hiphop heb ik dit jaar dan ook nog niet gehoord.

met dank aan zoon Job, die het album van zijn zuurverdiende centen aanschafte en mij ook op de nodige productionele en inhoudelijke details wees

Advertisements

21 gedachtes over “Recensie: Kanye West & Jay-Z Watch the Throne

  1. Ha, de langverwachte recensie! Ondertussen heb ik zelf natuurlijk ook al geluisterd, maar was erg benieuwd wat jij hiervan zou vinden. Een mooie recensie! Ik was zelf licht teleurgesteld in dit album; had er misschien teveel van verwacht, gehoopt op een meesterwerk. En inderdaad dat is het niet. Maar, zoals je terecht aangeeft, ook niet slecht. En altijd nog beter dan Lil Wayne, die momenteel met 11 songs tegelijk in de Billboard top 100 staat – een record. En dan de teksten; ik blijf het lastig vinden om al dat gescheld en gevloek voor m’n lol te draaien (hoeveel ik ook van hiphop hou). Als je daar doorheen prikt, ontdek je idd bij deze intelligente heren veel creatiefs en moois, maar toch blijft dat altijd dubbel.

    • Dat doet deze lakei natuurlijk goed, dat er op recensies wordt gewacht… 😉
      Met die teksten raak je trouwens bij mij ook een gevoelige plek. Ik word ook meer dan een beetje moe van al die f-words en aanverwante artikelen. Aan de andere kant is bijvoorbeeld The Big Lebowski één van mijn favoriete films en toen ooit iemand op Youtube alle zinnen met the f-word erin achter elkaar plakte kwam hij tot meer dan 3 minuten!
      Ik ben bij dit album het meest geraakt door de productie en de politieke teksten (naast trouwens de humor en zelfspot).

  2. The Big Lebowski is een geweldige film, met de meeste f-woorden aller tijden. Eveneens tegenstrijdig ja. Maar, hoewel ook storend (al hoor je het op een gegeven moment gewoon niet meer) daar heeft het een bepaalde functie; het gaat over een stelletje überlosers die niet serieus te nemen zijn.
    Rappers zijn voorbeelden voor jongeren en ik zie van dichtbij hoe dit jongeren uit de straatcultuur negatief stempelt. Ik kijk zelf echt niet op een fuck meer of minder en kan wel wat hebben. Maar het gaat me ook meer om de mentaliteit erachter; de manier waarop er over vrouwen gerapt wordt, machismo, materialisme en geweld verheerlijkt worden, etc.
    Kanye West en Jay-Z zouden zó’n positieve invloed kunnen hebben! En deels hebben ze die misschien ook wel, meer i.i.g. dan Lil Wayne, 50 Cent, Snoop Dogg etc. Maar deels ook niet, helaas.

    • Je punt is helder en ik kan me er ook in vinden. Ik denk trouwens niet dat déze heren het geweld verheerlijken. Tenminste, ‘Jesus Walks’ van Kanye West bijvoorbeeld is volgens mij juist een pleidooi voor geweldloosheid. En ‘Murder to Excellence’ op ‘Watch the Throne’ is ook een aanklacht tegen geweld. Neem het zinnetje: ‘314 soldiers died in Iraq/509 died in Chicago.’
      Wat het vrouwbeeld in de rap betreft, daarvoor moet je bij De la Soul wezen, dat zijn echt lieve hippies! West en Z zijn hierin vaak respectloos. Nu scheelt het dat Rihanna en Beyoncé volgens mij wel hun ‘mannetje’ staan tegenover die macho’s.

      • En o ja, in het Nederlandse taalgebied kun je ook nog wijzen op Typhoon, Kempi, Opgezwolle, enz, die ook een stuk intelligenter en respectvoller zijn dan die gangstarap!

  3. By the way: er komt ook een nieuwe Blakroc aan, de samenwerking van The Black Keys en een stel hele goede rappers. Deel 1 was in ieder geval niet te versmaden, elektrische blues en hiphop:

  4. ja, al moet ik zeggen dat dit not my cup of tea is. Interessant ook dat jullie het wel echt een kans geven en met de teksten, het geweld en het vrouwbeeld worstelen.
    Ik ben er eerder klaar mee en vind het weinig inspirerend en verheffend. En ik kan het daarom ook niet waarderen.

    • Dan heb je het dus puur over de teksten, of ook muzikaal? In het laatste geval moet je echt eens naar ‘My Beautiful Dark Twisted Fantasy’ van Kanye West luisteren. Dat is muzikaal en productioneel gezien echt weergaloos. Het album kreeg niet voor niets van de azijnpissers van Pitchfork een 10!
      Hier een mooi nummer:

  5. ja, het is wel mooi, maar kan me niet echt raken. De melodie, de teksten, de sfeer, het zegt me niet zoveel. Mooie dans though…

  6. Blackroc2 en Jesus walks vond ik wel mooi, de eerste twee nummers niet zo. Heb enkel met verbazing zitten kijken naar een bizarre Maybach die in de klip voorbij rijdt.

    • Kijk, dat zal niet de eerste dominee zijn die oog heeft voor het Gouden Kalf op vier wielen! 😉
      Dat is ook nog eens een trekje van deze rappers: hun liefde voor dure automobielen: van Mercedes tot Lamborghini. Oom Tom moest eens weten hoe zijn nazaten tegenwoordig ‘boeren’.

  7. haha … Ja, de cribs and the rides zijn altijd in orde bij deze rappers. Alhoewel, over smaak valt te twisten.

    • Ik hoorde – via mijn kids natuurlijk – dat Beyoncé haar lief een Bugatti Veron had gegeven. Tja, ik ben al tevreden met een Audi R8…

  8. By the way: ik kwam er achter dat ik een nummer vergeten was in mijn recensie: ‘Who’s gonna stop me’. Dat is intussen rechtgezet in een tweede lezing… We moeten immers wel volledig blijven.

  9. Pingback: Recensie: Frank Ocean – Channel Orange « mousique.nl

  10. Pingback: concertverslag: Christian Scott – Lantaren Venster 11-11-2012 « mousique.nl

Reacties zijn gesloten.