Boekrecensie: Things the grandchildren should know – Mark Oliver Everett

Mark Oliver Everett, oftewel E, de zanger van Eels, heeft een autobiografie geschreven. Deze dateert al van 2008, maar ik liep er deze vakantie toevallig tegenaan en besloot hem mee te nemen. Eels is voor mij vooral de band van de albums This Beautiful Freak en The Electro Shock Blues. Ook de twee soloplaten van E, nog van voor Eels, kon ik erg waarderen. Na The Electro Shock Blues ben ik hem een beetje uit het oog verloren en dat is onder andere ook een van de onderwerpen waar het in zijn boek over gaat. Fans die hielden van de zachte mooie liedjes hebben moeite met de noise. Noise of rockliefhebbers zijn teleurgesteld als er op een nieuwe plaat mooie liedjes met strijkers staan. Liefhebbers stappen ergens in en willen dat het dan altijd zo blijft.

Een van de thema’s uit dit boek is dus hoe je omgaat met de verwachtingen van fans en van de platenmaatschappij. E is onzeker over alles, maar lijkt wel duidelijk te weten welke koers hij wil varen met zijn muziek. Toch laat hij zich elke keer negatief raken door afwijzingen van bijvoorbeeld de platenmaatschappij. Maar hij is er vrij duidelijk over dat hij niemands slaaf of hoer wil zijn en muziek wil maken zoals hij dat echt wil. Dat heeft er onder andere mee te maken dat muziek alles voor hem is. Op een aan het bizarre grenzende manier vallen alle mensen om hem heen weg. Zijn vader, zus, moeder, mede muzikanten, andere familieleden. Dat werpt hem terug op de muziek, sterker nog, muziek is het enige wat hem overeind houdt. Het is dus begrijpelijk dat hij in zijn muziek zoekt naar een bepaalde echtheid, integriteit, iets wat echt bij hem past en wat hij echt wil. Hij kan daarin nogal fulmineren tegen de muziekindustrie en dat kan ik over het algemeen helemaal be-amen. Een keer echter niet, als hij losgaat over dat Johnny Cash op zijn oude dag voor de microfoon gesleepd wordt om muziek van jonge hipsters uit te voeren that wouldn’t come naturally to him. 

Iets anders wat duidelijk naar voren komt is hoe de liedjes ontstaan, de biografische context, maar ook hoe ze geschreven worden, hoe ze uitgevoerd worden (regelmatig doet hij alles zelf). Wat me ook meer duidelijk werd was de ontwikkeling in de muziek vanaf Beautiful Freak tot nu. Ik merk dat ik door het lezen van dit boek meer ontzag voor E heb gekregen, als muzikant, als mens, maar ook voor zijn hele oeuvre. Ik ga de cd’s die ik overgeslagen heb, weer met nieuwe interesse luisteren. Het boek is geschreven op dezelfde wijze als hij zijn teksten schrijft: korte zinnen, humoristisch, scherp, zonder opsmuk, met veel zelfrelativering. 

Zoals duidelijk zal zijn, is dood en leven een groot thema in de muziek van Eels, maar ook in dit boek. E wijdt veel gedachten aan wat doodgaan is, maar ook wat daardoor het leven is. Al de mensen die om hem heen sterven, zetten hem als het ware voor het blok. Wat is jouw leven nu en wat wil je echt? Als je blijft leven (?) als een van de weinigen in je omgeving, dan kun je maar beter gaan voor waar je echt voor staat: de muziek. Hij is, in navolging van zijn vader, een atheist, maar merkt dat naarmate hij ouder wordt, hij intuitief voelt dat er meer is. Hij zegt zelf: ik geloof in niets, maar merk dat ik steeds vaker met mijn vader, moeder en zus gesprekken voer. Alsof ze nog ergens zijn. Het deed me denken aan de tekst van Kathleen Edwards in Scared at Night:

I’ve never seen a person die before/ I tried so hard not to cry, you know/ Maybe sometimes we’ve got to trust ourselves/ That when you die you go someplace else

Het boek sluit min of meer af met zijn optreden in de Royal Albert Hall in Londen, de legendarische zaal waar veel van zijn helden opgetreden hebben. Hier komt alles samen en valt alles op zijn plek. De weg die hij afgelegd heeft van onzekere tiener tot wie hij nu is, de relatie met zijn ouders, de onzekerheid die dat opgeleverd heeft, zijn relaties met (onvermijdelijke) crazy girls, de mensen om hem heen die dood gegaan zijn, de vervreemding die hij altijd ervaart, zijn ontwikkeling als liedjesschrijver en muzikant. Terwijl hij de liedjes, vanaf de eerste plaat tot nu, uitvoerd, merkt hij dat hij ze ervaart, meemaakt. Het is een soort apotheose, een inzicht dat hij gekomen is tot waar hij nu is. En ja, dat het leven shit and piss is, maar dat er ook veel moois is.

Hey man, now you’re really living!

Advertisements

7 gedachtes over “Boekrecensie: Things the grandchildren should know – Mark Oliver Everett

  1. Wat een goed idee Daniël om dit boek hier te bespreken! Je hebt dat ook voortreffelijk gedaan. Ik ben zelf een groot liefhebber van Eels, heb ook bijna alles van deze band. Die eerste twee platen zijn me ook zeer lief, samen met ‘Blinking Lights and other revelations’ dat een soort muzikale autobiografie is en waar eigenlijk alles samenkomt, inhoudelijk en muzikaal. Ik vind wel dat Eels soms te snel platen maakt, waardoor liedjes soms wel erg schetsmatig blijven of het allemaal behoorlijk op elkaar gaat lijken. Maar dan word je opeens toch weer door zo’n zin in z’n teksten geraakt of door een prachtig melodietje.
    Mooi wat je schrijft over leven en dood. Ik vind de liedjes inhoudelijk dicht tegen Prediker aanliggen, daar gaat het ook heel vaak over de dood, maar daardoor ook over het leven en het genieten.
    Een mooi eerbetoon dit. Thanks!

    • Hoi andere Subjectivist c.q. File Under-boy (toch?)!
      Nógal cynisch…? 24 karaats cynisch zul je bedoelen! Toch is het ook weer niet helemaal humorloos. En dat is misschien precies wat je aan Mr. E. bindt… Zoals in dit onvergetelijke clipje:

  2. interessant om te lezen. Ja, ik snap je kritiek wel, en zeker met die andere achtergrond informatie die je had. Tegelijkertijd is de hoeveelheid ellende die over hem uitgekiept wordt wel erg groot. Gecombineerd met de opvoeding zonder empathie, snap ik wel dat hij chronisch depressief is. En hoeveel platen je ook verkoopt, als je alleen thuis komt en thuis zit zonder familie en vrienden, is het alsnog een hard gelag. De vraag is natuurlijk of je het uitbuit of niet.
    Ik was zoals gezegd Eels een tijdje uit het oog verloren, dus vond dit wel weer inspirerend om dit te lezen. Ik hoor wel vaker dat mensen last hebben van Eels moeheid, mss speelt dit bij jou ook.

  3. true, de complimentjes belanden vaak een beetje teveel tussen de regels bij mij 😉 vond het een fijn leesbaar boek. 🙂

    (en inderdaad zowel van FU als Subj)

    Ordinary Man (het liedje) vind (zomaar random dingetje) het beste Eels-nummer van de laatste paar platen.

    • @ Ludo: begrijp me goed, ironie als stijlvorm vind ik heerlijk! En dat had ik dan toch aardig aangevoeld om precies Ordinary man als liedje uit te kiezen ;-). Het clipje is misschien ook wel een beetje ordinair (in de Nederlandse betekenis). Althans, de ontknoping met die hond…

Reacties zijn gesloten.