Recensie: Ponoka Outtakes from the Revival Songbook

Wat is de schoonste der kunsten? Is dat de literatuur, of de muziek, of de beeldende kunst? Ik zelf vind het lastig kiezen. Als ik Dostojevski of Murakami lees, denk ik: ‘schoner en indringender kan toch niet?’ Maar als luister naar het slot van de Matteüspassion of de bassen voel van James Blake, is mijn conclusie: ‘zo kun je alleen geraakt worden door muziek.’ En als ik voor het altaarstuk van Grünewals sta of ‘Crucifixion’ van Francis Bacon bewonder, moet ik weer zeggen: ‘dit is wel erg mooi én confronterend.’ Kortom: kiezen kan ik niet m.b.t. de allerschoonste kunst.

Rick de Gier heeft in z’n laatste project ook niet gekozen. Hij combineert de literatuur en de muziek. Niet in de zin van De Kift, die literaire teksten op muziek zet. Nee, Rick de Gier heeft een heuse roman geschreven met een soundtrack van zijn band Ponoka erbij. Prachtig uitgegeven trouwens. Complimenten voor Uitgeverij De Brandaan en muzieklabel Volkoren! De roman Ninevé gaat over een jongen die zich ontworstelt aan het evangelische milieu. Deze thematiek kenden we nog niet echt in de literatuur, in tegenstelling tot de talloze romans die het gereformeerde milieu als voedingsbodem hebben. Ik moet de verleiding weerstaan de roman te bespreken. Tenslotte heet deze site niet Boukique o.i.d. 😉 Ik wil alleen niet onvermeld laten dat het favoriete The Cure-liedje van Jezus Just like heaven blijkt te zijn…

Ik beperk me hier tot de muziek, de soundtrack dus. Dat het een heuse soundtrack is, blijkt uit het feit dat er evenveel liedjes op staan als er hoofdstukken in de roman zijn en de hoofdstukken dragen de titels van de betreffende nummers. Een vondst! Goed, genoeg over de vorm. Hoe is die soundtrack?

Het begint met een instrumentale intro. Die doet wel de wenkbrauwen fronsen. Ik kan best tegen Lo-Fi, maar dit is wel erg laag qua fidelity! De gitaar is ronduit vals en het is een zeurend melodietje. Gelukkig is het een opmaat naar Deleted Scenes, waarin de melodie wordt overgenomen door een trompet. Een eenvoudige doch effectieve gitaarpartij zet ook de toon. Later voegt zich er ook nog een heus clockenspiel bij. Zo hoor ik Ponoka graag. Zo ken ik ze ook van met name klassealbum Built to fly. Sowieso zijn de volgende drie nummers ook niet te versmaden. Ctrl Alt Del gaat niet over computertoetsen, maar werkt de metafoor van film op een verrassende en persoonlijke wijze uit (Rick de Gier is ook filmrecensent). Qua melodie lijkt het ook wel op een Opwekkingsnummer. Dat is ook duidelijk het geval bij de liedjes Movement en Signs. Hier moet toch even het hilarische moment uit de roman genoemd worden, waarbij hoofdpersoon Daniel ergens in een kroeg in Canada zijn liedjes ten gehore brengt. Als hij een black-out heeft, zet hij per ongeluk Wij zijn hier bijeen in Jezus’ naam in. Alleen verstaan die Canadezen de tekst niet en vinden het een mooi folkliedje! Met dit soort clichés speelt Ponoka. Melodieus, maar ook tekstueel. Zo wordt de Heilige Geest geloofd in Movement, ‘but I never felt it moving the way I felt you next to me.’ En die ‘you’ is echt iemand anders dan de Geest…

Waar was ik? Bij het ijzersterke begin. Je hoort hier invloeden van Eels (ook die kopstem zo nu en dan), Grandaddy, Guided by Voices en Sparklehorse. Het zijn stuk voor stuk bondige en krachtige liedjes. Daarna zakt de cd even in met het nietszeggende instrumentaaltje Hollywood en het zwakke liedje A day in the at the office. Dat laatste liedje heeft wel erg lullige keyboards. Nu kennen we dat ook van de vroege Grandaddy of Casiotone for the painfully Alone, maar bij die bands zit er dan een scherp randje aan of iets anders verrassends. Dat is hier bij Ponaka niet het geval. Kwestie van skippen dus. Daarna schiet het niveau weer omhoog met het uptempo liedje Left behind: the song. Voor de kenners: Left behind was een eindtijdfilm (in de onderstaande clip bij 1999 Revisited ziten scenes uit deze film) die in mijn jonge jaren menig jonge christen de stuipen op het lijf joeg. Ponoka brengt die angst mooi onder woorden en doet verlangen naar een ander scenario – om het maar weer in filmtermen te zeggen.

Vervolgens dut de cd wat langer in, om bij Season’s greetings weer op te bloeien. Daarvoor zit trouwens een heel kort nummer, dat wel een eerbetoon is aan de oer-relirocker Larry Norman, met zijn legendarische typering van Jezus: ‘He’s a Unidentified Flying Object. You can see Him in the air.’  Season’s greetings kenden we al van de kerstcd van Brown Feather Sparrow. Maar hier vinden we de oerversie, minder zoet, meer rockend. Alleen de kerstbelletjes verwijzen nog naar die andere context.

Aan het slot staat nog een prachtig liedje: Perspective. Na alle omzwervingen van de hoofdfiguur – het is tenslotte een soundtrack – maar ook na alle omzwervingen van menig mensenkind, blijkt Jezus toch een gebed ver te zijn:

You have more names than I can grasp

They’re different all over the map

There’s still a few I love

And there’s a lot I’m tired of

Wish you’d offer some perspective from above

Conclusie: een lofwaardig streven, zo’n roman met bijbehorende soundtrack. Helaas wreekt deze vorm zich ook. Een twaalftal liedjes had tot een goede cd geleid. Nu is het ruim voldoende.

Advertisements

16 gedachtes over “Recensie: Ponoka Outtakes from the Revival Songbook

  1. Ik ben inmiddels steeds meer benieuwd naar het boek. Het album heb ik een aantal keer op de Luisterpaal geluisterd en die bevalt erg goed. Het is voor een album niet zo coherent en met de vele nummers is het echt een soundtrack. Maar voor een soundtrack is het wel erg interessant. Leuk is ook dat er zelfs YouTube-filmpjes die in het boek besproken worden, echt op YouTube te vinden zijn (las ik in het Nederlands Dagblad). Boek, muziek én dus eigenlijk ook nog film! Mooi project!

  2. Het is een redelijk goed boek. Het heeft soms wel iets weg van Adrian Plass, vooral die ontmoeting met Jezus aan begin en eind. Ik ben ook wel benieuwd hoe de ‘evangelische wereld’ hier op gaat reageren, want het biedt wel een aardige inkijk in die soms bizarre inzichten en praktijken aldaar. Daarnaast is Ninevé ook een soort ‘rockroman’ en daar heb je er ook niet zoveel van…

    Die clipjes op Youtube heb ik trouwens niet kunnen vinden. Of zoek ik verkeerd?

    • Ik vraag me eigenlijk af óf de evangelische wereld hier op gaat reageren. Dan moet het boek wel wat stof doen opwaaien. En ik weet niet of veel mensen uit de evangelische wereld het zullen lezen. Het zou leuk zijn. Het onderwerp van het boek maakt al dat ik het graag wil lezen. Ik zit zelf ook in een soort van evangelische wereld, dus sommige dingen zullen wel lekker herkenbaar zijn. Het is sowieso een interessant gegeven dat hier een boek over geschreven is. De evangelische beweging lijkt soms een verfrissend antwoord op het aloude calvinisme/gereformeerde traditie, maar misschien zijn we weer een fase verder (als er veel van dit soort geluiden komen, lijkt het erop).

      Dit is in ieder geval het YouTube account van Pam (een personage uit het boek): http://www.youtube.com/user/pamspam92#p/a/u/2/WMz66SXpebY De filmpjes hoef je niet per se gezien te hebben, maar wel tof dat ze bestaan.

      • Als de reacties op het onderzoek ‘Ooit evangelisch’ van een aantal jaar geleden maatgevend zijn, dan zou ik er nu ook niet veel van verwachten. Dat onderzoek over ‘de achterdeur’ van veel evangelische gemeenten werd ongeveer genegeerd. Spijtig.
        Tegelijk is de roman van Rick de Gier natuurlijk niet geschreven om daar reacties op te roepen. Hij staat op zichzelf en is een integere poging om dat wereldje van binnenuit te beschrijven middels een zoekende en onzekere rockmuzikant.
        Terug naar de muziek, eh clipjes. Dank voor de link. In de rechterkolom zie je nog twee andere korte filmpjes, waaronder The Revival Songbook: the early years met klassiekers als ‘dit is de dag’ en (jawel) ‘wij zijn hier bijeen…’ Ik ben benieuwd hoeveel filmpjes er nog bijkomen. Komisch is het wel.

  3. Helaas, de muziek van Ponoka heeft me nooit echt kunnen bekoren. Niet dat het slecht is, maar het raakt gewoon geen snaar bij me. Wat ik van het boek heb gezien (de preview, maar voor een preview neem je denk ik een representatief gedeelte) vind ik tocht echt middelmatige literatuur. Niettemin goed dat iemand dit thema eens beetpakt, maar ik vraag me wel af wat voor markt hiervoor is. ex-evangelischen? in hoeverre hebben die überhaupt nog interesse hierin?

    • Nogmaals: Rick de Gier schreef zijn boek niet voor ex-evangelischen, maar vanuit zijn eigen biografie een aardige roman, waarbij geloof en muziek allebei aan de orde komen, en ook de spanning daartussen. Wat hij schrijft over het mikken van ‘verderfelijke’ elpees/cd’s in de kliko, herken ik nog uit mijn eigen leven. Heb ik nog altijd spijt van 😉
      Maar je hebt gelijk: hoogstaande literatuur is het niet. Heb net twee romans van Torgny Lindgren gelezen. Dan hebben we het wel over een ander niveau!

      • de laatste van Vonne v.d. Meer – De vrouw met de sleutel – is trouwens ook heel goed! Niet in de laatste plaats vanwege de volgende tip (in het kader van Tien Geboden oftewel een handleiding in tijden van somberte): ‘bijtijds mijn bed uitkomen en na het opstaan Stevie Wonder opzetten (Wonder doet wonderen).’

        En zo wordt déze reactie op Mousique (!) toch gerechtvaardigd.

  4. Zo. Heb het hele pakket gelezen en ‘beleefd’.
    Hilarisch boek, ook als je totaal geen evangelische achtergrond hebt -zoals ik- is de ironische ondertoon vaak grappig. De nummers van Ponoka passen goed bij de hoofdstukken en geven vaak een meerwaarde. De CD los zien van het boek zoals je hierboven doet, dat is misschien een beetje raar voor een soundtrack. Ik vind het dus ook raar om te zeggen dat bij een soundtrack plus boek ‘de vorm zich wreekt’: het tenslotte een soundtrack en geen normale langspeler.

    • Ik ben absoluut echt, maar niet de ‘Daan’ uit Nineve. Of bedoelde je dat niet?

      Het album (de soundtrack) is naar mijn mening uitstekend te luisteren los van het boek. Het is dan ook niet zoals bij een film sfeermuziek, maar het zijn echte liedjes.

      • Mee eens!
        En zelfs een goede filmsoundtrack kan prima te beluisteren zijn zonder de beelden. Voorbeelden: De filmuziek van Morricone, The Piano van Michael Nyman, Amélie van Yann Tiersen, The Road van Nick Cave en Warren Ellis. En laten we ook de soundtracks die Quentin Tarantino samenstelde bij zijn films niet vergeten!

        Ik bedoelde trouwens met die ‘vorm die zich wreekt’ dat er 20 liedjes op ‘moesten’ staan, naar het aantal hoofdstukken. Hierdoor staan er m.i. een aantal zwakkere liedjes bij, die het album in z’n geheel wat zeurderig maken.

      • @ daan & cornelisb
        Grapje, Daan…
        Cornelisb, ah, ik snap je kanttekening beter. Ik zou een aantal nummers ook doorzappen, ware het niet dat de meeste tussendoortjes slechts 30 seconden duren en in die zin een te korte soundscape zijn om voor uit je stoel te komen.
        Ik vind de CD als stand alone inmiddels ook erg goed te doen; moest wel even wennen.

  5. @Karel: ik begreep wel dat het een grap was.;-)
    Misschien herken ik mezelf wel in de Daan van Nineve en ga ik ook wel in een rockband.;-) Ik moet ‘m gauw lezen.

  6. ik heb het boek net eindelijk gelezen. Ik ben positief. Het is pijnlijk hoe herkenbaar het is… Ik kan er wel om lachen, maar meestal als een boer met kiespijn…Ik heet ook nog Daniel en was ook echt blown away door the Smashing Pumpkins.
    In het kader van gedeelde smart is halve smart, is het goed dat te lezen dat anderen dit ook meegemaakt hebben.

  7. Pingback: recensie: verdwaald in Ponoka | mousique.nl

Reacties zijn gesloten.