Recensie: James Blake

Enjoy the Silence zong Depeche Mode een tijd geleden. The Spirit That Guides Us coverde dat later nog eens op hard(!)verscheurende wijze. Reinbert de Leeuw liet ons in De Wereld Draait Door nog op een geheel andere wijze – zelfs fulltime! – van de stilte genieten middels de compositie 4’33” van John Cage.

De pas 22-jarige James Blake doet op zijn eerste volledige album weer iets anders met stilte. Volgens sommigen gebruikt hij deze als instrument.
Zelf zegt hij dat hij ‘het geluid omringt met stilte, zodat als de toon uitsterft er niets omheen is.’ Een mooi voorbeeld is het derde nummer, I never learnt to share. Dat nummer bestaat tekstueel gezien uit één zin, maar wel een aangrijpende: My brother and my sister don’t speak to me, but I don’t blame them. De stiltes die hiertussen vallen maken het extra aangrijpend.

Dit nummer is ook een schoolvoorbeeld van hoeveel aandacht James Blake aan de stem geeft. Dat is wel bijzonder voor iemand die als dubstep-producer zijn sporen al verdiende. In de dubstep ligt de nadruk op de muziek, beter gezegd op de trage beat, de diepe bassen en de vervreemdende electronica. Maar Blake wilde verder. Hij wilde aandacht voor de stem. En die aandacht krijgt de stem op zijn debuutalbum. In het slotnummer zit zelfs geen enkele beat, maar wordt zijn soulvolle stem laag op laag gestapeld, waardoor het wel een gospelkoor lijkt. Dit is echt geweldig gedaan. Tekstueel gezien is het woord gospel niet echt op z’n plaats, want het gaat in de liedjes voornamelijk over tekort, miscommunicatie en onbegrip. (Er wordt trouwens wat afgevallen in menig nummer! Dat laatste bedoel ik als neerwaartse beweging in overdrachtelijke zin en niet als gewichtsvermindering ;-).) ‘Falling’ was derhalve een prima titel geweest voor dit nu titelloze album.

Dit album biedt trouwens meer dan de menselijke stem, wel of niet vervormd door vocoder, autotune en allerhande effecten. Eigenlijk vind ik de cover van het album veelzeggend. Je ziet daar, als je goed kijkt, twee keer James Blake in één foto. Het is tekenend voor de twee gezichten van deze cd. Aan de ene kant is het moderne grote stadsmuziek, met diepe bassen (luister eens in je auto naar Limit to your love, op vol volume, het liefst met een goede installatie; die ‘helicopterbassen’ bezorgen je letterlijk allerlei onderbuikgevoelens), spookachtige effecten (overdonderend in The Wilhelm Scream, om dan weer zachtjes weg te ebben) en essentiële beats. Aan de andere kant blijkt Blake ook geïnspireerd te zijn door jazz, soul, gospel en zelfs klassiek. Je hoort het allemaal terug.

De cd laat zich ook beluisteren als een ode aan de minimale muziek. Less is more zou zijn adagium kunnen zijn. Blake is daarin niet de eerste. The XX liet het twee jaar geleden al horen, hoe je met minimale middelen maximaal effect kunt bereiken. En zij stonden weer in de traditie van Yount Marble Giants en (de vroege) The Cure. En laten we Kraftwerk niet vergeten.

Genoeg historie. Terug naar het heden. James Blake zou je een hype mogen noemen. Naar dit debuutalbum werd al eind 2010 reikhalzend uitgezien. In geen muziekblad en -site van de laatste maanden ontbrak hij. En nu (pas) bij Mousique? Jazeker. Omdat zulke hypes eerst maar eens moeten bezinken. Ik heb de cd nu een paar keer geluisterd. En dat zal ik blijven doen. Daarvoor is deze muziek te intrigerend. Maar übergoed is deze cd ook niet. Daarvoor zijn de liedjes regelmatig te schetsmatig. Sowieso staan er ook gewoon mindere liedjes op, zoals To care en I mind bijvoorbeeld. Typerend is dat het beste liedje – Limit to your love – een cover is (en wel van Feist)! Eigenlijk is de kracht van dit album niet zozeer in het liedje gelegen alswel in de sfeer. Een beklemmende sfeer dat wel en tegelijk ook teder. En zo zijn we weer bij die twee gezichten…

Advertenties

11 gedachtes over “Recensie: James Blake

  1. Ben nieuwsgierig geworden en wil hem zeker eens gaan luisteren! Ik zie dat je nu J.C. Mellencamp aan het luisteren bent. Daar ben ik ook heel benieuwd naar. Is geproduceerd door T-Bone Burnett toch? Is het wat?

  2. Waar ik naar luister is een verzamelboek met 4 cd’s. Hierin een soort totaaloverzicht van M’s carrière en ook onuitgebrachte nummers. En dan heb ik het nog niet over de prachtige uitvoering in sepia, met artikelen, foto’s en lyrics. Het is bijna zo’n koffietafelboek.
    De cd die jij bedoelt, is No better than this. Inderdaad geproduceerd door T Bone Burnett. Ik vind deze een beetje te oudbollig (mono opgenomen en sfeertje van vroege country enzo; wat niet helemaal goed uitpakt). Het verhaal er achter is wel prachtig: bijvoorbeeld een nummer dat ze in een kerk opnamen, waar John en vrouw daarna ook gedoopt werden.
    Maar Rural Route is toch echt een stuk interessanter (nu voor 44 euro bij Fame in Amsterdam)

  3. mooie recensie, jij hebt duidelijk meer kaas gegeten van dit genre dan ik. ik heb het album nu een paar keer beluisterd en ik kan me wel vinden in die twee gezichten: de sfeer is top, de liedjes niet altijd even sterk.

  4. @ Kees: aha! klinkt goed! Ik heb The Lonesome Jubilee van Mellencamp, dat is wel heel erg eighties, maar ik ken hem verder niet goed. Wel een interessante artiest.

    • Toch wel grappig om bij iemand als James Blake over John Mellencamp te spreken… Het contrast kan bijna niet groter. Maar goed, dat is ook het leuke van deze site. The Lonesome Jubilee is een hoogtepunt uit het oeuvre van Mellencamp (toen nog Johan Cougar Mellencamp). Inderdaad, erg eighties. Maar zo hoor ik eighties-muziek graag: harde droge drums, niet zo gepolijst, gejaagd gezongen.
      Hier trouwens een mooi artikel over de achtergrond van dit album:

      http://www.altcountry.nl/blog/2011/01/john-mellencamp-the-lonesome-jubilee-1987/

      John Mellencamp heeft iets weg van Springsteen, niet alleen qua stem, begeleiding, maar ook in de vaak sociale thematiek die hij bezingt. En dan bijna altijd in prachtige en aangrijpende verhaaltjes.

  5. Klopt, hij deed mij op dat album ook erg aan Spingsteen denken. Rootsrock, heartland rock, hoe je het ook wilt noemen; goede teksten ook. Maar nooit echt doorgebroken bij het grote publiek. Ik ben trouwens toch wel benieuwd geworden naar die laatste cd met Burnett.

  6. Weer terug naar Mellencamp 😉 : hij komt voor het eerst in 19 jaar naar NL! Zul jij wel leuk vinden dan.

    O ja en de eerste artiesten van North Sea Jazz zijn bekend, met oa Paul Simon, Bootsy Collins en Mavis Staples. Dat vind ik dan weer leuk.

  7. Tja, tot ik het prijskaartje zag: 80 euri!! Dat vind ik dan weer niet leuk. En ik denk ook: daar kan ik zo ongeveer alle resterende albums voor aanschaffen die ik van de beste man nog niet heb, of juist nieuwste pareltjes uit de schat der populaire muziek.

    Had ik trouwens al eens gezegd dat ik geen grootse concertganger ben?

  8. Die redenatie kan ik volgen ja.

    Nee, benm je geen concertganger? Meer kleinschalig werk?

    • inderdaad, ik houd meer van kleine zaaltjes, waar je het wit van de ogen van artiesten en bandjes nog kunt zien. En meer dan 5 concerten per jaar bezoek ik ook niet. Dat staat dus in geen verhouding tot de aanschaf van cd’s.

Reacties zijn gesloten.